Sophie Heesen

Laat ook rechts-conservatieve vrouwen meepraten in debat over feminisme

16 november 2020

Inclusiviteit kan pas écht worden bereikt als rechts-conservatieve vrouwen mee kunnen doen in het publieke debat over het feminisme, schrijft Sophie Heesen, PvdA-raadslid in Gouda. ‘Ik hoop dat vrouwenbewegingen er bewuster van worden dat het feminisme geen linkse of rechtse kleur heeft, maar dat het van iedereen is en dat iedere vrouw daaraan een andere invulling  geeft.’

Ons land krijgt de komende week de concept-kandidatenlijsten van diverse politieke partijen gepresenteerd. Sommige partijen hebben deze al bekendgemaakt. GroenLinks presenteert jong, vrouwelijk en randstedelijk, D66 bestaat uit veel theoretisch opgeleide witte burgers en de SGP presenteert 45 mannen. Forum voor Democratie (FVD) heeft een lijst gevormd met onder anderen een arts, een slimme zet in de huidige coronacrisis.

Dit artikel is ingezonden door Sophie Heesen (Gouda, 1999). Heesen studeert Bestuurskunde aan de Haagse Hogeschool. In 2018 begonnen als raadslid voor de PvdA. Sinds 2020 internationaal secretaris van de JS, de jongerentak van de PvdA.

 

Ingezonden opinieartikelen worden geselecteerd door de redactie, maar vertegenwoordigen niet noodzakelijkerwijs het standpunt van Elsevier Weekblad.

Op woensdag 11 november werd het evenement ‘Politieke Vrouwen’ georganiseerd, door een stichting die zich inzet om meer vrouwen te motiveren voor politieke functies. Daarnaast probeert de stichting een verbetering te bewerkstelligen in de politieke representatie door vrouwen. Er ontstond ophef op Twitter over de genodigden van het evenement. Eva Vlaardingerbroek en Nicki Pouw-Verweij, nieuwkomers van FVD, twitterden dat zij bewust niet zijn uitgenodigd voor het evenement. ‘Ben je vrouw, word je wéér uitgesloten,’ twitterde Vlaardingerbroek, kandidaat nummer vijf van FVD. Een woordvoerder van de organisatie ‘Stem op een Vrouw’ reageerde: ‘Kijk je een keer naar kwaliteit, is het weer niet goed.’

Na het lezen van deze reactie – bedoeld als ‘grap’ – stond ik met mijn mond vol tanden. Als vooruitstrevende jonge vrouw, opgegroeid in een PvdA-nest, maak ik mij zorgen over het feit dat je pas een visie mag hebben over het feminisme als je progressief bent. Terwijl naar mijn idee het feminisme draait om inclusiviteit, en daar horen meningen bij die ‘anders’ zijn.

‘Niet elke vrouw die politiek actief wil worden, is het eens met gelijkheidsdenken of genderneutrale toiletten, om maar een onderwerp te noemen. Is daar ruimte voor binnen vrouwenverenigingen?’

Bij feministische en emancipatieorganisaties is het mij de afgelopen jaren opgevallen dat de thema’s vaak gaan over onderwerpen waar een actieve overheid voor nodig is: ‘baas in eigen buik’ en het stimuleren van vrouwenonderwerpen in de politiek. Allemaal onderwerpen waarvoor ik mij overigens ook inzet, graag zelfs.

Zijn feministische organisaties toegankelijk voor álle vrouwen?

Wel vraag ik mij af of deze organisaties toegankelijk zijn voor álle vrouwen. Het is lastig om bij zulke clubs een SGP-vrouw te betrekken. Niet iedere vrouw die politiek actief wil worden, is het bijvoorbeeld eens met het gelijkheidsdenken of genderneutrale toiletten, om maar een onderwerp te noemen. Is daar ruimte voor binnen vrouwenverenigingen?

Sophie Heesen, Eva Vlaardingerbroek en Nicki Pouw-Verweij staan in EW ’s lijst met 30 jonge uitblinkers onder de 30 jaar oud. Bekijk hier de volledige lijst

Tijdens de Internationale Vrouwendag staat sisterhood voorop. Geldt sisterhood alleen als je het samen eens bent over een aantal onderwerpen? Of kunnen wij als vrouwen elkaar in de politiek stimuleren en steunen, ongeacht politieke en/of religieuze voorkeur? Mogen conservatieve vrouwen ook meedoen in het publieke debat? Het laatste is mijn hoop. Respectvol met elkaar omgaan en debatteren op inhoud in de politieke arena. Elkaar proberen te overtuigen ondanks de grote verschillen.

‘Deze SGP-vrouwen protesteren niet op de Dam voor vrouwenrechten in blote borsten, maar zij vinden zichzelf blijkbaar meer geschikt dan ooit voor politiek-bestuurlijke functies’

Op 9 oktober las ik dat SGP’er Paula Schot wethouder is geworden in de Zeeuwse gemeente Schouwen-Duiveland. Eerder stond zij in 2018 op de Amsterdamse lijst als nummer 1. Volkomen kansloos, want zetels in Amsterdam krijgen, is bijna onmogelijk voor de gereformeerden. Tot 2013 mochten vrouwen volgens traditie van de SGP sowieso niet meedoen op de lijst. Op grond van de Bijbel mochten vrouwen zich niet verkiesbaar stellen, meende de partij. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens oordeelde dat het standpunt van de SGP in strijd is met de wet. Zou je dan mogen verwachten dat de landelijke SGP-fractie voor 2021 een lijst presenteert met minimaal één vrouw?

SGP wil het woord ‘vrouwenemancipatie’ liever niet in de mond nemen

De korte reportage van de regionale Zeeuws krant PZC legt de nadruk ook op het vrouw-zijn, maar Schot zelf doet dat liever niet: ‘Voor mij is het een prachtige functie die ik ga bekleden en doet het er wat minder toe dat toevallig ik de eerste vrouw ben. Het is inderdaad een bijzonder moment.’ Het woord ‘vrouwenemancipatie’ wordt nauwelijks in de mond genomen en naar mijn idee heerst hierop bij de SGP nog steeds een taboe. Ze vervolgt dat ze het belangrijk acht dat de arbeidsmarkt en het onderwijs op Schouwen-Duiveland beter op elkaar aansluiten, want jongeren trekken er weg.

Lees ook dit omslagverhaal over feminisme terug: Honderd vrouwen die de eerste warenLees de magazines van Elsevier Weekblad online - Elsevierweekblad.nl

Al eerder, in 2013, werd de 40-jarige Lilian Janse verkozen tot lijsttrekker in Vlissingen. Het landelijk bestuur van de SGP reageerde teleurgesteld. Janse vertelt in een interview met Omroep Zeeland dat er een karikatuur van de conservatieve SGP-vrouw heerst die zij wil wegnemen. ‘Het zijn keihard werkende vrouwen buitenshuis. Zeker de generatie van Paula. Ze stappen gemiddeld iets eerder in het huwelijksbootje, maar het zijn allemaal werkende vrouwen.’

De manier waarop zij het gesprek voeren, doet mij denken aan het protofeminisme. Dat is een concept dat anticipeert op het modern feminisme zonder er bewust van te zijn. Deze vrouwen noemen zichzelf geen feminist, maar hebben een stille revolutie opgezet. Wanneer deze SGP-vrouwen zich meer verenigen en toegang krijgen tot de publieke ruimte – en in dit geval politieke functies – kunnen zij een vuist maken en zullen zij zich structureel organiseren.

Intersectionaliteit versus filosofische Verlichtingsidealen

Daar waar de progressieve vrouwen bewuster zijn van intersectionaliteit, meervoudige discriminatie die een persoon kan ervaren op grond van diens sociale identiteit, zijn er ook vrouwen die de filosofische Verlichtingsidealen nog aan het ontdekken zijn. Met als voorbeeld de achttiende-eeuwse Britse feminist Mary Wollstonecraft, die de eerste werken schreef van de feministische filosofie A Vindication of the Rights of Woman. Zij vond het onaanvaardbaar dat de ene helft van de mensheid de andere uitsloot van deelname aan het bestuur. Het doet mij denken aan een bijzonder fragment uit haar werk: ‘Het zou een oneindige opgave zijn om de veelheid aan droefheid en leed te beschrijven waartoe vrouwen gedoemd zijn door de heersende mening dat zij slechts geschapen zijn om te voelen in plaats van te denken, en dat zij hun macht ontlenen aan hun zwakte en charmes.’

De SGP-vrouwen protesteren niet in blote borsten op de Dam voor vrouwenrechten, maar zij vinden zichzelf blijkbaar meer geschikt dan ooit voor politiek-bestuurlijke functies. Zij willen meer dan ooit gebruikmaken van hun ratio en willen hun idealen kenbaar maken in een publieke functie. Is er sprake van een stille emancipatiegolf binnen de SGP?

‘Laten we als progressieve feministen de conservatieve vrouw niet uitsluiten – andersom ook niet. Het feminisme is van niemand en tegelijkertijd van iedereen’

Tot slot hoop ik dat feministische organisaties de strijd niet opgeven en zich gaan richten op de nog onzichtbare, maar ambitieuze SGP-vrouw. De lijst bestaat nog steeds uit 45 mannen, terwijl er duidelijke signalen zijn van de SGP-vrouwen. Het liefst houden de SGP-mannen hun goddelijke patriarchaat in stand. Inclusiviteit kan pas écht worden bereikt als rechts-conservatieve vrouwen mee kunnen doen in het publieke debat, ook als zij een andere visie hebben over het feminisme en de positie van de vrouw in de samenleving.

Vrouwen moeten stoppen afkeurend over elkaar te praten, ook op Twitter

Maak je maar geen zorgen om D66, GroenLinks, PvdA, VVD en FVD; zij zorgen er wel voor dat er kundige vrouwen op de lijst staan. Ook ik wil later het debat kunnen voeren met iemand die een andere kijk heeft op het hedendaags feminisme en het beleid dat daaraan is verbonden. Het moet stoppen dat vrouwen afkeurend over elkaar praten. Ook op Twitter.

Laten we als progressieve feministen de conservatieve vrouw niet uitsluiten – andersom ook niet. Het feminisme is van niemand en tegelijkertijd van iedereen.

Ingelogde abonnees van EWmagazine kunnen reageren
Bij het plaatsen van een reactie geldt een aantal voorwaarden. Klik hier voor de voorwaarden.