Formatie

Hoekstra ziet GroenLinks én PvdA niet zitten, wat wil Rutte?

02 juni 2021

Dreigt een impasse rond de formatie of testen de partijen elkaar vooral uit? Die vraagt hangt boven het Binnenhof in aanloop naar het eindrapport van informateur Mariëtte Hamer. Zij beslist deze week welke partijen met elkaar een poging kunnen doen om een regeringscoalitie te vormen.

In aanloop naar die bekendmaking kwamen de zes waarschijnlijke kandidaten deze week nog een keer langs in de Stadhouderskamer aan het Binnenhof. Mark Rutte (VVD), Sigrid Kaag (D66), Wopke Hoekstra (CDA), Lilianne Ploumen (PvdA), Jesse Klaver (GroenLinks) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) spraken in wisselende samenstelling met Hamer.

Verdiepende gesprekken als inleidende beschietingen

De gesprekken zijn ‘verdiepende gesprekken’ over hoe Nederland uit de coronacrisis moet komen. Volgens de partijleiders staat de inhoud centraal in die gesprekken, niet de politieke verschillen.

Toch liet CDA-voorman Hoekstra dinsdag 1 juni na zo’n gesprek weten dat hij het niet ziet zitten om met zowel de PvdA als GroenLinks het gesprek aan te gaan: ‘Het verschil met ieder van die twee partijen, laat staan met die twee partijen samen, is zeer groot.’ Die variant ligt wat Hoekstra betreft niet voor de hand om direct mee te gaan praten.

Het lijkt uitgesloten dat de PvdA en GroenLinks zonder elkaar in gesprek willen over een nieuwe regering. Na een gesprek met Hamer bevestigden de partijen dat opnieuw.

Rutte spreekt nog geen voorkeur uit

VVD-leider Mark Rutte zei Hoekstra’s uitspraken heel goed te kunnen begrijpen. Ook binnen de VVD leeft angst om met de twee linkse partijen samen te werken. De liberalen zouden dan in een ‘linkse wolk’ terechtkomen. Toch heeft Rutte nog  geen specifieke voorkeur uitgesproken in de gesprekken met Hamer. Het is onduidelijk of de VVD-leider liever met de twee linkse partijen dan met de ChristenUnie wil.

Voor Sigrid Kaag is een regeringscoalitie met PvdA én GroenLinks  favoriet. De D66-leider wil een ‘zo progressief mogelijke’ coalitie. Daarbij horen de twee linkse partijen en liever niet de ChristenUnie. Met die partij werd de afgelopen vier jaar samengewerkt in kabinet-Rutte III, waardoor op medisch-ethische kwesties D66 niet de vooruitgang kon halen die het wenste. De ChristenUnie staat lijnrecht tegenover D66 in de opvattingen over euthanasie en abortus.

Uiterlijk 6 juni eindverslag over formatie

Deelname van de ChristenUnie is bovendien onzeker. Fractievoorzitter Gert-Jan Segers sloot deelname aan een nieuwe regering onder leiding van Mark Rutte eerder uit wegens de affaire rondom de functie van CDA-Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt. Woensdag 2 juni hield Segers voet bij stuk na een gesprek met Hoekstra en Rutte onder Hamers leiding. Hij zei niet goed te weten waarom hij was uitgenodigd: ‘Ik weet niet of daar een dieper plan achter zit.’

Zo zal in elk geval één van de vijf waarschijnlijke partijen concessies moeten doen om überhaupt tot een formatiepoging te komen. Een duidelijke favoriet ligt momenteel niet op tafel. Na al deze in- en uitsluitingen moet Hamer de komende dagen tot een voorstel komen. Uiterlijk zondag 6 juni levert zij haar eindverslag in bij de Tweede Kamer.

Ingelogde abonnees van EWmagazine kunnen reageren
Bij het plaatsen van een reactie geldt een aantal voorwaarden. Klik hier voor de voorwaarden.

Reacties die anoniem worden geplaatst of met een overduidelijke schuilnaam zullen door de moderator worden verwijderd, evenals reacties die niets met het onderwerp van het artikel te maken hebben. Dit geldt evenzeer voor racistische of antisemitische reacties. De moderator handelt in opdracht van de hoofdredacteur.