Met Majik Water bedacht Beth Koigi een innovatieve oplossing voor de waterschaarste in Kenia. Haar technologie zet luchtvochtigheid om in schoon drinkwater. Zo krijgen zelfs de droogste regio’s weer perspectief. Drie jaar na het winnen van de Rolex Award for Enterprise is het tijd om de balans op te maken. ‘Echte verandering begint met aandacht voor mensen.’
Lucht omzetten in drinkwater
Majik Water is de overkoepelende naam van ‘waterkiosken’, die elk bestaan uit atmosferische watergeneratoren (AWG’s). Deze generatoren kunnen luchtvochtigheid omzetten in zuiver drinkwater. De technologie is het geesteskind van sociaal ondernemer Beth Koigi. Ze legt uit hoe het werkt: ‘De atmosfeer is een van de grootste bronnen van drinkwater. Het bevat zes keer meer water dan alle rivieren op aarde samen. We halen het vocht uit de lucht, koelen het af tot er condensatiedamp ontstaat en zich waterdruppels vormen. Die filteren en mineraliseren we. In de vorm van waterkiosken verspreidt Majik Water deze AWG’s in droge gebieden.’
Werken de AWG’s in alle klimatologische omstandigheden?
‘Temperatuur en vochtigheid beïnvloeden de prestaties van de AWG’s. Er is altijd en overal een zekere mate van vochtigheid in de lucht aanwezig. De AWG’s werken altijd, maar de ideale omstandigheden zijn een temperatuur van meer dan 25 graden en een vochtigheidsgraad van boven 60 procent.’
Water, een vitale uitdaging in Kenia: tussen droogte en overstromingen
Wat is de oorzaak van de waterschaarste in Kenia?
‘De klimaatverandering verstoort onze regenpatronen, met als gevolg zowel waterschaarste als overstromingen. In perioden van droogte raken het grond- en oppervlaktewater niet aangevuld. Aan de andere kant veroorzaken de hevige regens overstromingen die de infrastructuur beschadigen, de watervoorraden vervuilen en mensen dwingen om te verhuizen. De onvoorspelbaarheid van het weer maakt ook de beschikbaarheid van water onvoorspelbaar en bemoeilijkt het waterbeheer door het hele land. Ondertussen doen de verstedelijking en landbouw de vraag naar water stijgen. In de jaren 2016-2017 ging Kenia door een van de langste perioden van droogte. Veel huishoudens, zelfs in stedelijke gebieden, zaten maandenlang zonder stromend water. Mensen met een zeer diepe waterbron verkochten hun water voor de hoofdprijs – van 5 Keniaanse shilling voor een container van 20 liter tot maar liefst 150 Keniaanse shilling.’
Hoe reageert de Keniaanse overheid op Majik Water?
‘Het project wordt beter onthaald naarmate mensen begrijpen hoe de technologie werkt. We zijn partnerships aangegaan met de lokale overheden. In de waterschaarse regio’s werken we alleen samen met organisaties die al lokale waterprogramma’s hebben – het is voor hen gemakkelijk om ons programma uit te rollen. We werken ook samen met kleine ondernemers: eigenaars van kleine winkels die ons water verkopen in een ‘betaal-naar-verbruik’-model, dus niet met een vooraf bepaalde vergoeding. Vooraf sluiten we een overeenkomst over hoe het systeem moet worden gebruikt.’
Hoeveel schoon drinkwater levert Majik Water op dit moment?
‘Rolex helpt ons bij de opschaling van het systeem en heeft tien waterkiosken mede mogelijk gemaakt. We installeerden net onze elfde waterkiosk. We plaatsen ook generatoren in scholen, ziekenhuizen en andere gemeenschapsvoorzieningen.’
Wat is de impact van Majik Water?
‘In het algemeen: we leveren schoon, duurzaam drinkwater aan gemeenschappen met een gebrekkige toegang tot veilig water, vooral in regio’s die getroffen worden door waterschaarste, klimaatstress en een ontoereikende infrastructuur. Majik Water heeft ook een humanitaire impact, omdat we bijdragen aan de volksgezondheid door het bestrijden van ziektes die ontstaan uit vervuild water. Gemeenschappen krijgen permanent toegang tot veilig water zonder dat ze lange voettochten naar verafgelegen bronnen hoeven te maken. Vooral vrouwen en meisjes hebben daardoor meer tijd voor familie, werk en onderwijs. Relevant is ook de impact op het leefmilieu. Majik Water haalt water uit vocht in de atmosfeer en vermindert zo de druk op overgeëxploiteerde grondwater- en oppervlaktewaterbronnen. Voor de inzet van zonne-energie werken we nauw samen met de elektriciteitsbedrijven in droge en halfdroge regio’s. Onze ecologische voetafdruk is veel kleiner dan de traditionele watervoorziening die gebruikmaakt van door diesel aangedreven pompen en vervuilend transport met vrachtwagens. Majik Water stimuleert ook micro-ondernemingen in lokale markten. Daarnaast creëren we banen die voor ons systeem nodig zijn.’
Het menselijke in het hart van de strijd tegen droogte
Wat zijn uw dromen voor de toekomst?
‘In mijn dromen is schoon water niet langer een privilege. Mensen worden wakker in het besef dat ze een betrouwbare, veilige bron van drinkwater hebben, ongeacht de droogte, de falende infrastructuur en de klimaatschokken. Ik stel me graag een wereld voor waarin klimaatbestendige wateroplossingen normaal zijn, lokaal worden beheerd, aangedreven door groene energie en opgeschaald tot regio’s die we lang in de steek hebben gelaten. In die dromen is Majik Water deel van een globale beweging die bewijst dat innovatie, waardigheid en duurzaamheid hand in hand gaan en dat zelfs de meest complexe uitdagingen kunnen worden aangepakt met oplossingen die wortelen in hoop en menselijkheid.’
Wat is ervoor nodig om die droom werkelijkheid te laten worden?
‘Echte verandering begint met aandacht voor mensen. In plaats van te wachten op grootschalige projecten of perfecte omstandigheden kun je jezelf een eenvoudige, menselijke vraag stellen: wat hebben mensen nu nodig om een waardig leven te leiden? Rond die vraag kan je beginnen met bouwen. Wat Majik Water krachtig maakt, is dat het water dicht bij het dagelijkse leven van de mensen brengt. Niet met lange pijplijnen of complexe systemen die stuk gaan. Nee, gewoon met een praktische oplossing die werkt op de plaats waar het nodig is. Majik Water is wereldwijd bruikbaar voor regio’s met waterstress.’
Waarom werd dit niet eerder toegepast?
‘De focus lag ergens anders. Atmosferische watertechnologie bestond al, maar het was duur, het vrat energie en het werd ingezet in luxueuze settings en niet voor de mensen die het er het meest behoefte aan hebben. Veel oplossingen worden ontworpen op een te grote afstand van de mensen voor wie ze bestemd zouden moeten zijn.’
Wat is uw grootste vrees?
‘Dat Majik Water niet snel genoeg opschaalt om een antwoord te geven op de groeiende watersnood. Als de waterschaarste toeneemt en de vraag sneller groeit dan onze bronnen, onze steun en onze infrastructuur, dreigt er een wachtlijst van gemeenschappen in nood. En dan moeten er evenmin klimaatextremen optreden, zoals een uitzonderlijk lage luchtvochtigheid. Andere bedreigingen zijn vertraging door langetermijnfinanciering of uitgestelde wet- en regelgeving. Misverstanden over de technologie zijn ook riskant. Atmosferische watergeneratie is geen wondermiddel voor een groot en complex probleem. Tegelijkertijd kan het ook niet ontkend worden, wat ook weleens gebeurt, ondanks de bewezen impact.’
Wat geeft u hoop?
‘Wat ons hoop geeft, is dat we echte verandering zien bij lokale gemeenschappen die nu veilig water kunnen drinken, gezond blijven en een toekomst hebben. Het besef dat één enkele innovatie het dagelijkse leven kan veranderen voor families, scholen en ziekenhuizen is een belangrijke bron van motivatie.’
Wat maakt u gelukkig?
‘De mensen die onze oplossing vertrouwen en omarmen, de partners die in de missie geloven. En de groeiende, globale erkenning dat we de klimaatverandering kunnen bestrijden met praktische, mensgerichte oplossingen.’
Rolex steunt personen en organisaties die voor de problemen van de planeet oplossingen zoeken en ontwikkelen en die zo bijdragen tot het verbeteren van de wereld en bewaren van de planeet voor de volgende generaties.
