Jelte Wiersma Premium Corner

Polen ontmaskert slordige EU

16 juli 2021

Polens Grondwettelijk Tribunaal heeft woensdag 14 juli een bom gelegd onder het gezag van het Europees Hof van Justitie en daarmee de rechtsorde van de Europese Unie. Een uitspraak van het Hof van Justitie is volgens het Poolse tribunaal in strijd met de Poolse Grondwet en dus illegaal. De Poolse Grondwet gaat aldus boven uitspraken van het Hof van Justitie. De uitspraak toont hoe slordig de EU in elkaar is gezet, schrijft Jelte Wiersma.

Internationaal recht gaat boven Nederlands recht, zo staat in de Grondwet. Het Hof van Justitie in Luxemburg heeft dus wat Nederland betreft het laatste woord in zaken die de Europese Unie (EU) aangaan. Dat is duidelijk. Maar in andere EU-lidstaten, zoals Duitsland en Polen, is dat niet per se het geval. Duitsland bijvoorbeeld heeft een Grondwet en een Grondwettelijk Hof als hoeder daarvan. Wat als het Europees Hof van Justitie een uitspraak doet die tegen die Grondwet ingaat? Dat moet het Duitse Grondwettelijk Hof zo’n uitspraak met de Duitse Grondwet in de hand terzijde schuiven. Daarmee zegt het: het Hof van Justitie is ondergeschikt aan de Duitse Grondwet.

Deze spanning tussen het Hof van Justitie en nationale grondwettelijke hoven wordt al decennialang bediscussieerd. Sommigen zeggen dat de Europese Unie daardoor nooit een confederatie of een federatie kan worden. Die zal immers altijd stuiten op de Duitse Grondwet. En die Grondwet is nauwelijks te veranderen om een machtsgreep door een tiran zoals Adolf Hitler te voorkomen.

Waarschuwingen vanuit Duitsland

Het Duitse Grondwettelijk Hof, het Bundesverfassungsgericht, heeft al een aantal keren waarschuwend gevonnist. Het Europees Hof van Justitie verklaarde bijvoorbeeld een bail-out van eurolanden legaal, terwijl in de EU-verdragen expliciet staat dat de schuld overnemen van een lidstaat die in ernstige financiële moeilijkheden verkeert niet mag. Het Duitse Hof was daar ongelukkig mee en deelde heel voorzichtig speldenprikjes uit aan het Hof van Justitie. Dat trekt zich daar overigens nooit wat van aan en zegt telkens dat hij en niemand anders de hoogste rechter is.

Laden…

Word abonnee en lees direct verder

Al vanaf 8 euro per maand leest u onbeperkt alle edities en artikelen van EW. Bekijk onze abonnementen.

Verder lezen?

U hebt momenteel geen geldig abonnement. Wilt u onbeperkt alle artikelen en edities van EW blijven lezen? Bekijk dan onze abonnementen.

Bekijk abonnementen

Er ging iets fout

Uw sessie is verlopen

Wilt u opnieuw

Premium Corner

Ingelogde abonnees van EWmagazine kunnen reageren
Bij het plaatsen van een reactie geldt een aantal voorwaarden. Klik hier voor de voorwaarden.

Reacties die anoniem worden geplaatst of met een overduidelijke schuilnaam zullen door de moderator worden verwijderd, evenals reacties die niets met het onderwerp van het artikel te maken hebben. Dit geldt evenzeer voor racistische of antisemitische reacties. De moderator handelt in opdracht van de hoofdredacteur.