Roelof Bouwman Premium Corner

Links heeft steeds minder zetels, maar steeds meer macht

15 december 2020

De populariteit van de linkse partijen PvdA, D66, GroenLinks en SP is op een historisch dieptepunt beland. Toch zal het volgende kabinet (nog) progressiever zijn dan Rutte III. Hoe kan dat in een democratie, vraagt Roelof Bouwman zich af.

Roelof Bouwman

Roelof Bouwman is historicus en journalist. Hij schrijft wekelijks over politiek, geschiedenis en media.

Behalve als het land van tulpen, klompen en molens, stond Nederland in vroeger tijden ook bekend om zijn enorm saaie verkiezingsuitslagen. Het leek soms wel of er een verbod was afgekondigd op het wisselen van partijvoorkeur.

Electorale fluctuaties zijn gewoon geworden

In het interbellum bijvoorbeeld werden alle Tweede Kamerverkiezingen gewonnen door de Roomsch-Katholieke Staatspartij (RKSP). Nummer twee was telkens de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP) en op de derde plaats eindigde steevast de Anti-Revolutionaire Partij (ARP). Ook de nummer vier was makkelijk te voorspellen: dat was altijd de Christelijk-Historische Unie (CHU).

In de stemmenpercentages zat bij de meeste partijen nauwelijks beweging. Zo wisten de RKSP en haar naoorlogse opvolger KVP tussen 1918 en 1963 voortdurend de steun te krijgen van 27,9 tot 31,9 procent van de kiezers. Zoveel electorale stabiliteit bestond nergens in Europa.

De afgelopen decennia is de klepel doorgeslagen naar de andere kant. Grote electorale fluctuaties zijn heel gewoon geworden. Partijen die 26 zetels winnen (de Lijst Pim Fortuyn in 2002) of er 29 verliezen (de PvdA van Lodewijk Asscher in 2017), we staan er nauwelijks nog van te kijken.

Links scoort steeds slechter

Toch zijn in de verkiezingsuitslagen van de laatste jaren nog steeds wel duidelijke patronen zichtbaar. De linkse partijen bijvoorbeeld scoren steeds slechter.

Laden…

Word abonnee en lees direct verder

Al vanaf 8 euro per maand leest u onbeperkt alle edities en artikelen van EW. Bekijk onze abonnementen.

Verder lezen?

U hebt momenteel geen geldig abonnement. Wilt u onbeperkt alle artikelen en edities van EW blijven lezen? Bekijk dan onze abonnementen.

Bekijk abonnementen

Er ging iets fout

Uw sessie is verlopen

Wilt u opnieuw

Premium Corner
Ingelogde abonnees van EWmagazine kunnen reageren
Bij het plaatsen van een reactie geldt een aantal voorwaarden. Klik hier voor de voorwaarden.