Urgenda

Nieuwe rechtszaken over klimaatbeleid zijn aanstaande

29 juni 2021

De klimaatdiscussie laait weer op. Actiegroep Urgenda wil de staat opnieuw voor de rechter dagen om zo af te dwingen dat de overheid voldoet aan de verplichte reductie van broeikasgassen. Ook bedrijven moeten een rechtsgang vrezen: klimaatactivisten willen na Shell nu ook pensioenfonds APB in het beklaagdenbankje.

Urgenda-directeur Marjan Minnesma kondigde de nieuwe rechtszaak aan bij tv-programma Buitenhof. Ze wil bij de rechter een dwangsom bedingen die de Nederlandse staat moet betalen als de klimaatdoelen niet worden gehaald.

Onduidelijk of in 2020 aan klimaatdoel is voldaan

In december 2019 velde de Hoge Raad zijn definitieve vonnis in de klimaatzaak. De hoogste rechter van Nederland bevestigde een eerdere uitspraak van het gerechtshof. Het vonnis verplichtte de staat tot een reductie eind 2020 van minimaal 25 procent van de broeikasgassen die werden uitgestoten in 1990.

Het kabinet-Rutte III nam na die uitspraak een aantal maatregelen om aan het vonnis te voldoen. Kolencentrales mochten minder stoken en er werd extra subsidie uitgetrokken om energie te besparen in het bedrijfsleven. Momenteel onderzoekt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) of de staat dat doel heeft gehaald in 2020.

Rechter heeft eenzijdige blik

Het is ook onwaarschijnlijk dat de reductie van 25 procent dit jaar wordt gehaald. Daarom wil Minnesma dat de rechter een dwangsom oplegt, die van honderden miljoenen tot miljarden euro’s kan oplopen. CDA-Tweede Kamerlid Henri Bontenbal kritiseerde de uitlatingen van Minnesma. Volgens hem heeft het kabinet de afgelopen vier jaar juist serieus klimaatbeleid gevoerd en zal het met extra maatregelen komen om de uitstoot in 2021 binnen de perken te houden. Ook hekelt Bontenbal de eenzijdige blik van de rechter, die geen rekening houdt met de Europese context van het klimaatbeleid.

Toch dreigt Urgenda met nieuwe rechtszaken om het halen van de afgesproken klimaatreductie in 2030 af te dwingen. Over negen jaar moet 49 procent minder CO2 worden uitgestoten dan in 1990, in 2050 moet dat zelfs 95 procent zijn.

Nederland loopt achter op de buurlanden

Op weg naar dat doel in 2050 heeft Nederland nog een hoop werk te verzetten. Dat blijkt uit onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) waarin Nederland wordt vergeleken met België, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Zweden. Per hoofd van de bevolking ligt de uitstoot van CO2 in Nederland eenderde hoger dan het EU-gemiddelde. De groei van de economie en bevolking zijn daaraan debet. Ook heeft Nederland veel energie-intensieve industrie en landbouw, die eveneens moeten vrezen voor rechtszaken. In mei oordeelde de rechter al dat Shell zich schuldig maakt aan ‘gevaarlijke klimaatverandering’ en dat het concern de CO2-uitstoot in 2030 met 45 procent moet hebben verlaagd.

Het oordeel van de rechter geeft klimaatactivisten inspiratie. Een volgend mikpunt kan het pensioenfonds ABP zijn, schrijft dagblad Trouw. Actiegroep ‘ABP fossielvrij’ onderzoekt zo’n rechtszaak. De activisten willen dat het grootste pensioenfonds van Nederland stopt met beleggingen in fossiele bedrijven.

Ingelogde abonnees van EWmagazine kunnen reageren
Bij het plaatsen van een reactie geldt een aantal voorwaarden. Klik hier voor de voorwaarden.

Reacties die anoniem worden geplaatst of met een overduidelijke schuilnaam zullen door de moderator worden verwijderd, evenals reacties die niets met het onderwerp van het artikel te maken hebben. Dit geldt evenzeer voor racistische of antisemitische reacties. De moderator handelt in opdracht van de hoofdredacteur.