De feiten: Een lawine aan brieven van de nieuwe minister
Bron: Commissievergadering Volkshuisvesting Tweede KamerMinister Elanor Boekholt-O’Sullivan (D66) kondigde in haar eerste commissievergadering Volkshuisvesting een reeks Kamerbrieven aan over onder meer de Wet betaalbare huur.
Hoewel de evaluatie van de Wet betaalbare huur pas in 2027 moet gebeuren, wil ze in april al met een brief komen om aan een deel van de bezwaren tegemoet te komen.
De VVD is er erg blij mee (‘Wij waren altijd al tegen deze wet’) en GroenLinks-PvdA is zeer verbaasd over het voornemen. ‘Het is echt onbegrijpelijk om nu al met aanpassingen te komen als er in 2027 een evaluatie plaatsvindt,’ zegt Kamerlid Habtamu de Hoop van GroenLinks-PvdA.
Minder regeldruk
De kersverse minister wil vooral werk maken van versnelling van de woningbouw. Minder regels en meer deregulering (komt ook een brief over) en meer aandacht voor splitsen, optoppen en woningdelen (ook daar komt een brief over).
Ook vakantiewoningen zouden permanent mogen worden bewoond en corporaties moeten meer financiële armslag krijgen (voor de zomer komt daar een brief over).
De leegstandsheffing is wel al getekend en treedt deze week in werking. Gemeenten krijgen hiermee de bevoegdheid om een belasting op te leggen wanneer een woning langer dan een jaar leeg staat.
Wie zegt wat over de Wet betaalbare huur?
Bronnen: de Volkskrant, De Telegraaf, VNG en Tweede Kamer- ‘Na nog geen anderhalf jaar is het vlaggenschip van voormalig minister Hugo de Jonge op weg naar de zeebodem. Het kabinet-Jetten neemt afscheid van de Wet betaalbare huur. Geen wonder, want het huuraanbod in de vrije sector is met maar liefst 36 procent gedaald,’ zegt Jan Maarten Slagter, CEO van het International Bureau of Fiscal Documentation in De Telegraaf.
- ‘De lobby tegen de Wet betaalbare huur draait op volle toeren. Maar voor gemeenten is deze wet juist keihard nodig om de wooncrisis aan te pakken. De discussie erover zorgt voor onrust en maakt dat marktpartijen terughoudend zijn om te investeren in het middenhuursegment,’ aldus wethouder Klimaat, Bouwen en Wonen in Rotterdam Chantal Zeegers (D66) in de Volkskrant.
- ‘Borg de investeringsruimte van woningcorporaties, kom met concrete voorstellen voor grondbeleid van gemeenten en pas de Wet betaalbare huur niet aan voordat de wetsevaluatie is afgerond,’ schrijft de Vereniging Nederlandse Gemeenten aan de Tweede Kamer.
- ‘Wat ik zeg, is dit: wat kan er beter aan de Wet betaalbare huur? Ik ga echt niet over één nacht ijs, maar het is onverstandig om niet naar de wet te kijken,’ aldus minister Elanor Boekholt-O’Sullivan tijdens de commissievergadering Volkshuisvesting.
EW’s visie: Minister is betrokken en oprecht, maar snapt ze het politieke spelletje wel?
Door: Theo van Vugt, redacteur wonenMinister Elanor Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening was in haar eerste commissiedebat over volkshuisvesting open over haar doel. Ze wil dat iedereen niet alleen een huis krijgt, maar ook een thuis. Ook haar boodschap is 100.000 nieuwe huizen per jaar. Dat wil ze bereiken door versnellen, vereenvoudigen én vooral bouwen.
De minister praat met iedereen en bezoekt voortdurend projecten
Dat dit credo al langer rondgaat in Den Haag is haar wel bekend. De minister praat met iedereen en bezoekt voortdurend projecten. Van de Gnephoekpolder in Alphen aan den Rijn had ze nog nooit gehoord, erkende ze ruiterlijk in haar eerste commissievergadering met de Kamerleden die woordvoerder Volkshuisvesting zijn voor hun partij, maar ze kan nog rekenen op coulance van de Tweede Kamer.
Haar betrokkenheid staat buiten kijf. Ze vertelt hoe ze als tweejarige met haar moeder en zonder bezit in een socialehuurwoning mét inrichting terechtkwam en hoe belangrijk dat was. Ze toont zich ook geraakt door mensen die tussen wal en schip vallen. Het huurhuis is er niet en vaak ook te klein of te duur, en een koopwoning is al helemaal onbereikbaar.
Ze zit niet stil en wil de Wet betaalbare huur aanpassen
Ze zit niet stil en dat ze de Wet betaalbare huur wil aanpassen, is echt noodzakelijk. De wet – die als negatief effect heeft dat het middenhuursegment aan het verdwijnen is door alle verkopen van huurwoningen door particuliere beleggers – behoeft echt een nieuwe kritische blik.
Het verzet van GroenLinks-PvdA is op dit punt wel fel. Kamerlid De Hoop wil dat er pas iets gebeurt als uit de evaluatie in 2027 blijkt dat dat nodig is. Niet eerder. Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten is tegen aanpassingen en tal van wethouders van linkse signatuur in het land willen er niets aan veranderen.
De minister is van goede wil en betrokken, maar wil ze ook echt doorduwen?
De minister is van goede wil en betrokken, maar wil ze ook echt doorduwen? Hakt ze ook knopen door? Dat moet de komende maand blijken.
Verdere verdieping: De minister is pragmatisch
Bron: Commissievergadering VolkshuisvestingIn de vergadering toont de minister dat ze geen scherprechter is met de last van veel ideologie op haar schouders. ‘Ik kan echt niet alles in één keer oplossen,’ zegt ze. Ze wil wel dat veel meer mensen een thuis krijgen en dat betekent blokkades opruimen en bouwen, zo snel mogelijk.
Hoe ze dat precies gaat doen, blijft evenwel nog onduidelijk
Hoe ze dat precies gaat doen, blijft evenwel nog onduidelijk. Natuurlijk komen er ‘versnellingstafels’ waarin de overheid, gemeenten en bouwpartijen blokkades moeten opheffen.
Ze wees op de instrumenten om sneller woningen toe te voegen: woningsplitsen, optoppen en woningdelen. Ook deregulering krijgt aandacht. Het programma STOER, gericht op het schrappen en vereenvoudigen van regels voor woningbouwers en gebiedsontwikkelaars, wordt voortgezet.
Ze maakte ook bekend dat de wetsaanpassing die een leegstandsheffing mogelijk maakt, inmiddels is ondertekend. Daarmee treedt de regeling deze week in werking.
Vooral VVD en GroenLinks-PvdA staan tegenover elkaar
In het politieke debat stonden vooral VVD en GroenLinks-PvdA tegenover elkaar over betaalbaarheid. GroenLinks-PvdA pleit voor meer sociale woningbouw, de leegstandsheffing en het schrappen van de winstbelasting voor corporaties. De VVD vroeg aandacht voor betaalbare koop en vindt vooral de Wet betaalbare huur helemaal niets.
De minister zegt dat ze kennis heeft genomen van alle kritiek op de wet en wil bezien wat ze er aan kan doen. Dat er een flinke fiscale component raakt aan de wet – het is niet meer rendabel om een huis te verhuren – weet ze wel, maar dat zal ze in de interdepartementale Taskforce woningbouw bespreken. ‘De verkoop van huurhuizen is zorgelijk en vraagt om maatregelen,’ zegt de minister.
Minister wil corporaties meer financiële armslag geven
Ze ziet ook dat corporaties met alle financiële verplichtingen voor verduurzaming en fiscale lasten rond 2030 tegen grenzen aanlopen. Ze wil hun meer financiële armslag geven. Ook dit voornemen wordt vervolgd in een brief in april, was haar antwoord.
De komende maanden staan dus vooral in het teken van nadere uitwerking. Stadszaken zette de punten nog eens op een rijtje, de Kamer kan de volgende brieven verwachten:
- In april: een brief over de Wet betaalbare huur, vooruitlopend op de evaluatie.
- In april: een brief over de investeringsfaciliteit voor corporaties.
- Vóór de zomer: plannen om woningdelen en woningsplitsen eenvoudiger te maken.
- Vóór de zomer: inzet voor meer middenhuurwoningen.
- Vóór de zomer: voortgang nationale prestatieafspraken, inclusief schimmelproblematiek.
- Vóór de zomer: aanpak ouderenhuisvesting en doorstroming.
- Vóór de zomer: voortgang van het programma STOER en verdere vereenvoudiging van regels.