De Feiten: Luchthavens Midden-Oosten platgelegd door oorlog
Bronnen: Airports Council International (ACI), ANP, CBS, Euronext, London Stock Exchange, SchipholDe internationale luchtvaart wordt zwaar getroffen door het geweld in het Midden-Oosten. Aanvallen vanuit Iran op diverse Golfstaten leiden tot noodgedwongen sluitingen van belangrijke luchthavens.
Het gaat onder meer om Dubai International Airport in de Verenigde Arabische Emiraten, de grootste luchthaven ter wereld qua internationale reizigers. Ook de nummer tien van de lijst – Doha in Qatar – is voorlopig gesloten.
Luchthaven Dubai partner voor Schiphol
De sluiting van grote luchthavens in het Midden-Oosten treft ook Schiphol. Grote ‘hubs’ als Schiphol en Dubai zijn draaischrijven voor het internationale vliegverkeer en verbinden regionale en intercontinentale vluchten.
Dubai is de belangrijkste partnerluchthaven van Schiphol als het gaat om intercontinentale passagiers. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vlogen vorig jaar 1 miljoen mensen tussen Schiphol en Dubai.
Ook zijn er problemen voor luchtvracht van en naar het Midden-Oosten. De luchthavens van Doha, Abu Dhabi en Dubai zijn belangrijke bestemmingen voor vracht vanuit Schiphol.
Luchtvaartmaatschappijen dubbel getroffen
De luchtvaartsector moet door de sluitingen van luchthavens veel vluchten schrappen, met lagere omzetten als gevolg.
Daarnaast stijgen de kosten door hogere brandstofprijzen. Olieprijzen stegen de afgelopen dagen van zo’n 70 naar ruim 80 Amerikaanse dollar per vat. In het begin van het jaar lag de prijs nog rond de 60 Amerikaanse dollar.
Door deze tegenvallers dalen de beurskoersen van luchtvaartmaatschappijen. Het aandeel Easyjet verloor ten opzichte van vorige week 10 procent. De waarde van het aandeel Air France-KLM zakte zelfs met 20 procent.
Wie zegt wat over de problemen voor de luchtvaart?
Bronnen: ING, Reuters, Air Cargo Week- ‘Grote luchtvaartmaatschappijen met hun thuisbasis in de regio – waaronder Emirates, Etihad en Qatar Airways – zijn betrokken bij de massale annuleringen, maar ook Europese en Aziatische maatschappijen met intercontinentale netwerken ondervinden aanzienlijke operationele gevolgen. Deze chaos zal zwaar drukken op de financiële resultaten in het eerste kwartaal,’ verwacht Rico Luman, senior sectoreconoom transport en logistiek bij ING.
- ‘Op dit moment is het hele Midden-Oosten verboden terrein. Luchtvaartmaatschappijen betalen daarvoor een hoge prijs. Als Europa alleen tegen hoge kosten bereikbaar is, wordt de winstgevendheid van de luchtvaartmaatschappijen ondermijnd.’ zegt Subhas Menon van de Vereniging van Azië-Pacific Luchtvaartmaatschappijen tegenover Reuters.
- ‘De sluitingen in het Midden-Oosten hebben een significant effect, 13 procent van de wereldwijde luchtvrachtcapaciteit wordt getroffen,’ meldt Tim van Leeuwen van luchtvaart adviesbedrijf Rotate volgens Air Cargo Week.
EW’s visie: Oorlog Midden-Oosten wakkert inflatie weer aan
Door: Max Erich, redacteur economieNa een zware inzinking tijdens de coronapandemie herstelde de luchtvaart. In 2024 zat de sector wereldwijd in aantallen passagiers weer boven het pre-corona niveau van 2019.
Hoewel er in 2025 ook geopolitieke druk gevoeld werd, drukten lage olieprijzen de brandstofkosten. Daardoor maakten veel luchtvaartmaatschappijen het afgelopen jaar meer winst.
Maar de oorlog in het Midden-Oosten zet de marges in de luchtvaart opnieuw onder druk. De grote luchthaven ‘hubs’ in de regio werden de afgelopen jaren belangrijker voor het vliegverkeer tussen Oost en West. Belangrijke routes vallen nu in één klap weg.
Ook scheepvaart zwaar geraakt
Naast luchtvaart wordt ook de internationale scheepvaart zwaar geraakt. De Straat van Hormuz – een zeestraat tussen de Perzische Golf in het westen en de Golf van Oman in het oosten – voert langs de kust van Iran en de Verenigde Arabische Emiraten. Dit stuk zee is te gevaarlijk geworden voor de scheepvaart.
De oorlog in het Midden-Oosten leidt daardoor tot hogere energieprijzen en verstoort logistieke ketens.
Dat raakt niet alleen transport en logistiek, maar werkt door in de wereldwijde economie. Net nu de inflatie leek te zijn bedwongen, dreigt een nieuwe inflatiegolf.
Verdere verdieping: Belang Midden-Oosten in energie en transport en logistiek
Bronnen: IATA, Intercontinental Exchange, Reuters, Seatrade Maritime NewsHet Midden-Oosten is volgens de Internationale Luchtvervoersvereniging IATA goed voor bijna 10 procent van de wereldwijde passagierskilometers in de lucht en ruim 13 procent van de markt voor luchtvracht.
Het belang van de Straat van Hormuz is zeer groot voor de scheepvaart meldt Seatrade Maritime News. Zo’n 20 procent van alle olie in de wereld wordt door deze zeestraat vervoerd. Daarnaast passeert 10 procent van de mondiale containerscheepvaart de Straat. Ook grote hoeveelheden gas moeten door de Straat van Hormuz.
Meerdere olie- en gasfaciliteiten in het Midden-Oosten zijn stilgelegd volgens persbureau Reuters. De getroffen lng-productie van Qatar is goed voor 20 procent van het wereldwijde aanbod. Mede hierdoor zijn gasprijzen omhoog geschoten.