Hoe werkt een ETF (Exchange Traded Fund) precies? En wat levert het op? Vijf vragen en antwoorden van de specialisten van Beleggers Belangen.
Een ETF, ook wel tracker genoemd, is een fonds dat de prestatie van een index zo nauwkeurig mogelijk volgt. Het rendement is niet 100 procent hetzelfde als dat van de index. Hoe groot de afwijking is, hangt onder meer af van de verhandelbaarheid van de onderliggende activa en de jaarlijkse kosten.
ETF’s worden, net als aandelen, verhandeld op de beurs. Met één muisklik kunnen beleggers zo een gespreide portefeuille van aandelen en/of obligaties kopen. In de Verenigde Staten bezitten ETF’s ongeveer 13 procent van alle uitstaande aandelen en 2,6 procent van alle obligaties, in Europa is dat respectievelijk 8,5 en 1,8 procent en in Zuid-Oost-Azië respectievelijk 4,4 procent en 0,4 procent.
Wat levert een ETF op?
Aandelen hebben in het verleden, en over periodes met voldoende lengte beschouwd, meer opgebracht dan obligaties. Alleen wisselen slechte en goede beursjaren elkaar af, met grote verschillen in rendement als gevolg.
Alles over het opbouwen, beheren en overdragen van vermogen. Hoe werkt beleggen in de praktijk, welke sectoren zijn booming? Hoe ga je het gesprek aan over je financiën en met wie? In samenwerking met specialisten van Beleggers Belangen vind je hier de laatste inzichten.
De Amerikaanse aandelenmarkt leverde in de periode 1900-2023 een jaarlijks reëel rendement op van gemiddeld 6,5 procent, voor langlopende staatsobligaties was dat 1,7 procent (bron: UBS).
Exclusief de Verenigde Staten leverden wereldwijde aandelen in deze periode een jaarlijks reëel rendement op van 4,3 procent, bij staatsobligaties met een lange looptijd was dat 1,4 procent (bron: UBS). Dit zijn rendementen in Amerikaanse dollars en op basis van de Amerikaanse consumentenprijsindex.
Wat hebben ETF’s en grote techbedrijven met elkaar te maken?
The Magnificent Seven – de Amerikaanse technologiereuzen Apple, Alphabet, Microsoft, Amazon, Tesla, Meta Platforms en Nvidia – domineren niet alleen de S&P500-index. Ze hebben samen een gewicht van 31 procent in die Amerikaanse beursindex.
Die zeven reuzen zijn samen ook goed voor 19 procent van de MSCI World-index. Wie belegt in een ETF op de MSCI World, investeert een heel groot deel van zijn geld in die zeven Amerikaanse giganten.
Steeds meer mensen beleggen in indexen via ETF’s in plaats van in specifieke aandelen. Het ETF-beleggen creëert zo extra vraag naar de grootste en meest liquide aandelen. Bij Beleggers Belangen wordt maandelijks in de gaten gehouden wat de beste ETF’s van dit moment zijn.
Wat kosten ETF’s?
Een ETF hoeft niet per se de activa te kopen waarvan hij het rendement nabootst. De beheerders van synthetische ETF’s sluiten een zogeheten swapovereenkomst af met een derde partij, een bank, die het rendement levert in ruil voor een vergoeding.
In die gevallen loopt de belegger een extra risico: het tegenpartijrisico. De partijen storten wel een onderpand op een rekening van een onafhankelijke partij, om dat gevaar te beperken. Om dit tegenpartijrisico te vermijden, kunnen beleggers het best fysieke ETF’s aanschaffen, die wel de activa kopen die ze volgen.
Je koopt ETF’s net als aandelen op de beurs. De transactiekosten van ETF’s en aandelen zijn dus doorgaans gelijk. Er zijn geen instapkosten en de beheerkosten zijn een stuk lager dan die van klassieke beleggingsfondsen. De kosten van obligatie-ETF’s en andere ETF’s met minder liquide activa kunnen iets hoger oplopen.
ETF’s en belastingen – wat moet je weten?
Er is geen specifieke beursbelasting op de aan- en verkoop van ETF’s in Nederland. In plaats daarvan worden beleggingen belast via de vermogensrendementsheffing (box 3) in de inkomstenbelasting.
Dit betekent vooralsnog dat je belasting betaalt over een fictief rendement op je totale vermogen, inclusief ETF’s, afhankelijk van de waarde van je vermogen op 1 januari van het belastingjaar.
Het belastingtarief in box 3 varieert afhankelijk van de hoogte van je vermogen. Dividenden van ETF’s kunnen onderworpen zijn aan dividendbelasting, die meestal wordt verrekend met de inkomstenbelasting. De specifieke belastingregels voor beleggingen in Nederland zijn afhankelijk van je persoonlijke situatie.
Zijn er duurzame ETF’s?
Amundi, Arkea, BNP Paribas, Candriam, LGIM Managers (Europe), Lyxor, Invesco, iShares (BlackRock), HSBC en DWS hebben voor een of meer ETF’s het Towards Sustainability-label gekregen.
Bij de fysieke nabootsing van een index wordt gekeken naar de samenstelling van de index. Bij de synthetische nabootsing wordt ook gekeken of de samenstelling van het onderpand duurzaam is. In het eerste geval investeert de ETF ook echt in de indexleden, in het tweede geval niet.

