Deze forse veranderingen raken uw portemonnee in 2026: van pensioenen tot box 3

Box 3, pensioenen en staatsobligaties: alles uitgelegd. ‘In de Verenigde Staten gingen de rentes omlaag, terwijl ze in de eurozone stegen.’ (Foto: Getty)

Wat merkt u van het nieuwe jaar in uw portemonnee? EW zet het op een rij in een tweedelige serie. In deel één: box 3, staatsobligaties, overdrachtstaks en pensioenen.

Hoe werkt de overdrachtstaks in 2026?

Niet alles wordt slechter. Komend jaar gaat de overdrachtsbelasting voor tweede huizen – het containerbegrip waaronder het vakantiehuis, het huis voor studerende kinderen en te verhuren huizen vallen – omlaag van 10,4 naar 8 procent.

Het kabinet heeft daartoe zeker niet besloten uit goedertierenheid. Door de samenloop met de overheidsmaatregelen om huurprijzen te begrenzen en de vermogenstaks te verhogen, dreigden al te veel particuliere verhuurders de huurmarkt te verlaten of niet meer te betreden.

Overdrachtsbelasting in Nederland

Dat zou de toch al schrale huurmarkt nog verder doen droogkoken. De lagere overdrachtsbelasting moet dit tegengaan. Tot 2012 gold voor de overdrachtsbelasting een uniform tarief van 6 procent.

Lees ook | Tweede Kamer stemt in met het Belastingplan: duidelijkheid over box 3, spaargeld en beleggingen

Sindsdien is er flink aan gesleuteld. Voor zakelijk vastgoed staat het tarief tegenwoordig op 10,4 procent. Voor het huis dat dient als hoofdverblijf – het eigen huis – is dat 2 procent.

Starters op de (eigen) huizenmarkt zijn onder voorwaarden vrijgesteld van overdrachtsbelasting. En voor de rest geldt volgend jaar dus 8 procent.

Wat gebeurt er met pensioenen in 2026?

Per januari krijgen zo’n vijf miljoen werkenden en gepensioneerden een ander pensioencontract. Ruim twintig fondsen stappen over naar het nieuwe stelsel en zetten daarbij zo’n 500 miljard euro aan pensioenkapitaal om.

Lees ook | Zo raakt de pensioenhervorming u in de portemonnee: de nadelen op een rij

ABP-voorzitter Van Wijnen kreeg dit jaar veel kritiek: ‘We staan voor een robuust beleggingsbeleid’Harmen van Wijnen van het ABP

Naar het artikel
Meer van Jeroen van Wensen

Zorg en Welzijn, de pensioenreus uit de zorgsector met drie miljoen deelnemers en 250 miljard euro, legt het meeste gewicht in de schaal.

Pensioenreuzen stappen over

Een jaar later, per 2027, stappen andere pensioenreuzen over, zoals het ABP, het fonds voor ambtenaren, onderwijzers en militairen.

Naar verwachting vallen de uitkeringen na de overstap hoger uit.

Lees ook | Belastingvrij extra pensioen sparen? Dit is de truc

Daarbij dient wel te worden aangetekend dat de financiële omstandigheden voor pensioenfondsen gunstig zijn. Rentes stijgen, aandelen ook.

Maar de markten kunnen omslaan, en dan gaan de pensioenuitkeringen omlaag.

Lees verder: meer over pensioenen en AOW

Staatsobligaties steeds interessanter

Het afgelopen jaar vertoonden obligaties een opmerkelijk patroon. In de regel bewegen rentes op staatsleningen in de ontwikkelde economieën dezelfde kant op.

Lees ook | Topeconoom waarschuwt voor beurscrash en begrotingscrisis: ‘Het enige wat nog ontbreekt, is de schok’

Maar in 2025 (tot begin december) niet. ‘Rentes bewogen idiosyncratisch. In de Verenigde Staten gingen ze omlaag, terwijl ze in de eurozone stegen,’ zegt Suparna Sampath, obligatiedeskundige bij de grote Britse vermogensbeheerder Vanguard.

Financiële markten roeren zich – staatsschuld crisis in wording: ‘Obligatiemarkt lost waarschuwingsschoten’

Naar het artikel
Meer van Jeroen van Wensen

Sampath verwacht dat de rente op ­Europese staatsobligaties ‘higher for longer’ blijft – hoger gedurende een langere periode. Dat komt door de Europese economie.

Amerikaanse importheffingen

De groei wordt weliswaar getemperd door de Amerikaanse importheffingen, maar daar staat Duitse investeringsdrift tegenover.

De Duitsers laten hun begrotingstekort oplopen, om economie en leger te stutten. En daarmee stutten ze ook de economie in de eurozone.

Lees ook | Hoe wispelturige Trump wereldwijde logistieke ketens verstoort

De Nederlandse pensioenhervorming speelt ook een rol. Naar verwachting steken pensioenfondsen straks minder geld in langlopende Europese staatsobligaties.

Sampath: ‘Door die verkoopgolf zullen vooral de lange obligatierentes stijgen.’

Wat verandert er aan box 3 en de vermogenstaks in 2026?

De Nederlandse particuliere belegger heeft weinig op met obligaties. Dat is te wijten aan de vermogenstaks van box 3. De fiscus moet rekenen met een fictief rendement van 6 procent over deze belegging.

Box 3 en belastingjaar 2025: zo bespaart u geld en dit verandert erbox 3 vermogensrendementsheffing belastingaangifte

Naar het artikel
Meer van Rikke van Geest

Bij het tarief van 36 procent wordt er daardoor effectief 2,16 procent belasting geheven over obligaties.

Lees ook | Tweede Kamer maakt box-3-belastingverhoging ongedaan: maar deze groep betaalt de prijs

Wie een jaar lang zijn geld veilig stalt bij de Nederlandse staat, kreeg begin december 2 procent rente vergoed.

Door de belasting in box 3 blijft daar vaak weinig van over.

Box 3 in 2028 op de schop

Maar per 2028 gaat box 3 volgens de planning op de schop.

Vanaf dan dient er alleen belasting te worden betaald over het werkelijk behaalde rendement. Dat zou dus 36 procent over 2 procent bete­kenen in plaats van over 6 procent.

Verandering box 3 maakt obligatiemarkt interessanter

Hierdoor is de obligatiemarkt een stuk interessanter.

Via obligaties valt er te beleggen in ­zekere en minder zekere obligaties (met een hogere rente) en in korte en lange looptijden. Dat kan aantrekkelijker zijn dan sparen bij de bank.

Lees ook | Box 3 vervangen door een platte vermogensbelasting? Dit is waarom dat niet werkt

Lees verder: alles over box 3