ASM presenteerde eerder deze week verrassend goede cijfers. In 1968 richtte Arthur del Prado dit techbedrijf op. Hij kreeg niet meteen de handen op elkaar, maar bijna zestig jaar later bloeit het bedrijf nog volop.
Toen Arthur del Prado in 2016 op 84-jarige leeftijd overleed, kreeg hij in Nederland eindelijk erkenning. Del Prado hoorde misschien wel in het rijtje thuis van grote ondernemers als Anton Philips, Freddy Heineken en Frits Goldschmeding van Randstad, klonk het ineens.
Internationaal had hij tijdens zijn leven al de nodige erkenning gekregen. In 2008 ontving Del Prado tijdens de SEMICON West in San Francisco – een belangrijke conferentie voor de halfgeleiderindustrie – de prestigieuze onderscheiding Legend of the Semiconductor Equipment Industry, als eerste niet-Amerikaan nog wel.
Arthur del Prado is de peetvader van de Nederlandse chipindustrie
Hij geldt als een van de grondleggers van de Europese chipindustrie en sowieso de peetvader van de Nederlandse. Al in 1968 richtte Del Prado het bedrijf Advanced Semiconductor Materials (ASM) op.
In de jaren vijftig was hij, als student aan de Harvard Business School in de Verenigde Staten, in de ban geraakt van computers. Die zouden de wereld gaan veranderen, zag hij, met chips als drijvende krachten.
ASM (als beursfonds bekend als ASM International) heeft nog steeds een prominente rol in de florerende Nederlandse chipindustrie. Het bedrijf maakt machines en ontwerpt procestechnologieën voor halfgeleiderfabrikanten. Een halfgeleider is het basismateriaal (meestal silicium) waarvan chips worden gemaakt.
Prachtige kwartaalcijfers ASM
Dat doet ASM met groot succes. Op 19 januari publiceerde het bedrijf de voorlopige cijfers over het vierde kwartaal van 2025. Gedragen door de grote mondiale vraag naar chips kwam de omzet boven verwachting uit op 698 miljoen euro. A
SM ontving dat kwartaal voor 800 miljoen aan orders, ruim 160 miljoen meer dan eerder aangegeven door de onderneming.
ASM heeft wereldwijd om en nabij 4.700 medewerkers en vijftien vestigingen. De drie productielocaties staan in Italië, Singapore en Zuid-Korea, centra voor onderzoek en ontwikkeling bevinden zich in onder meer Nederland, België, Japan en de Verenigde Staten. Het hoofdkantoor staat in Almere.
Nieuw onderzoekscentrum en forse investering ASM in Almere
Een hoofdlijnenakkoord over de bouw van een nieuw hoofdkantoor en onderzoekscentrum van het bedrijf op de Green High Tech Campus, die bij Almere verrijst. Met die investering van ASM zijn honderden miljoenen euro’s gemoeid.
Arthur del Prado legde de basis voor een bedrijf dat momenteel bijna 3.500 patenten bezit. In 2024 stak het 470 miljoen euro in onderzoek en ontwikkeling. Dat jaar boekte ASM een omzet van 2,9 miljard euro waarmee het in de laatste EW Top 500 van grootste bedrijven op nummer 66 staat. De nettowinst bedroeg 686 miljoen.
Welke rol speelde Arthur del Prado bij ASML?
Kroonjuweel van de chipindustrie ASML is vele malen groter met een omzet van 28,3 miljard omzet (plek 9). Ook bij dat bedrijf speelde Del Prado een belangrijke rol. ASML ontstond in 1984 uit een joint-venture van ASM en Philips.
Del Prado verkocht zijn belang van 50 procent in ASML een paar jaar later alweer, omdat hij geld nodig had voor investeringen met ASM.
Dit tot zijn grote spijt, zei de publiciteitsschuwe ondernemer in een van zijn spaarzame interviews in 2006, toen ASML op de beurs al miljarden euro’s waard was. ‘We hadden samen een mooie combinatie gevormd.’
Ondernemer Del Prado stond
aan de wieg van meer techparels
Een derde vertegenwoordiger van de chipindustrie in de Top 500 is BE Semiconductor Industries (Besi), nummer 218 met een omzet van 607 miljoen. Ook bij deze machinefabrikant stond Del Prado aan de wieg. Besi kwam in 1995 voort uit ASM.
In 2001 was Del Prado ook een van de eerste investeerders in Mapper Lithography, een producent van halfgeleidermachines die eind 2018 failliet ging en waarvan ASML vervolgens patenten en onderdelen overnam.
Lees ook | Taiwan en TSMC: Gevangen tussen Xi en Trump
Banken begrepen Del Prado niet
De eigenwijze Del Prado kreeg voor zijn in de Verenigde Staten opgedane visie in Nederland aanvankelijk niet de handen op elkaar. Banken begrepen hem niet.
In 1981 was ASM (met de toevoeging International) het eerste Nederlandse bedrijf dat een notering kreeg aan de Amerikaanse technologiebeurs Nasdaq. Zeven jaar later bracht Del Prado een Aziatisch dochterbedrijf van ASM naar de beurs in Hongkong.
Pas in 1996 volgde een beursnotering in Amsterdam. Tot in 2008 bleef Del Prado, toen 76 jaar oud, de topman van het bedrijf. Zijn zoon Chuck nam het over, hij bleef als adviseur en grootaandeelhouder betrokken.
Toen Chuck onder vuur kwam te liggen van activistische aandeelhouders die eisten dat ASM in tweeën zou worden geknipt, sprong zijn vader voor hem in de bres en kon hij zijn bewind voortzetten. Dat zou tot in 2020 standhouden.
De top van ASM is uiterst internationaal
Tegenwoordig is de Tunesische Amerikaan Hichem M’Saad de CEO. Op financieel topman Paul Verhagen na zijn alle bestuurders buitenlands – een Turk, een Poolse, een Taiwanees, twee Amerikanen.
De top weerspiegelt het internationale werkterrein van het bedrijf. Het bedrijf uit Almere haalt bijna driekwart van de omzet in Azië, iets meer dan 20 procent in de Verenigde Staten en 6 procent in Europa.
In de zevenkoppige raad van commissarissen zitten drie Nederlanders. Onder wie Martin van den Brink die net als Del Prado begin jaren tachtig bij de oprichting van ASML was betrokken en met
wie hij zijn visie deelde.
Samen met CEO Peter Wennink zorgde het technologische genie Van den Brink ervoor dat ASML kon uitgroeien tot Europa’s meest waardevolle beursgenoteerde bedrijf.