Prijzen

Waarom inflatie zwaar wordt overschat

31 oktober 2022Leestijd: 3 minuten

Het Centraal Bureau voor de Statistiek overschat de inflatie schromelijk, door uit te gaan van te hoge energiekosten.  Pas medio 2023 komt het statistiekbureau met nauwkeurige berekeningen, schrijft Jeroen van Wensen.

Dat het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) te hoge energiekosten als uitgangspunt neemt, is al langer bekend. Het bureau gaat bij het meten van de inflatie namelijk uit van de (peperdure) kosten van een nieuw energiecontract, in plaats van dat het rekening houdt met de lagere energiekosten die horen bij vaste contracten.

Inflatiecijfers komt veel lager uit

En dat leidt voor het inflatiecijfer tot een wereld van verschil. In augustus rapporteerde het CBS een inflatie van 12 procent, maar uitgaande van de werkelijke energiekosten die huishoudens voor de kiezen krijgen, zou het inflatiecijfer over augustus uitkomen tussen 7,5 procent en 9,6 procent, zo rekende het CBS maandag 31 oktober zelf voor – de nieuwe rekenmethodiek is nog niet uitgekristalliseerd, vandaar de bandbreedte.

Tweet van Wim Suyker, voormalig hoofd macro-economie bij het Centraal Planbureau, over de lagere inflatie door een andere meetmethode.

Uw cookieinstellingen laten het tonen van deze content niet toe. De volgende cookies zijn nodig: marketing. Wijzig uw instellingen om deze content te zien.

Tot halverwege 2021 waren de energieprijzen laag. De ruwe benadering die het CBS hanteert bij het bepalen van de energiekosten had daarom tot voor kort nauwelijks effect op de inflatie. Maar bij stijgende prijzen heeft er een enorme overschatting van de prijzen plaats.

Of iets meer precies: het CBS loopt voor op wat huishoudens werkelijk betalen – op een dag lopen vaste contracten af, en moet er een nieuw (duur) contract worden afgesloten.

Panikeren op basis van verkeerde cijfers

Maar door de pijlsnelle stijging van de energiekosten gierde ook het papieren inflatiecijfer omhoog. De inflatie kwam veel hoger uit dan het werkelijke cijfer, laat het CBS zien.

Met (ernstige) reële gevolgen. De Tweede Kamerfracties en het kabinet panikeerden door de hoge inflatiecijfers, wat heeft geleid tot een buitengewoon prijzig pakket aan koopkrachtmaatregelen. De komende tijd worden miljarden euro’s uitgedeeld ter reparatie van een instortende koopkracht, die in de praktijk (doorgaans) veel minder erg is dan uit de officiële cijfers blijkt.

Econoom Mathijs Bouman legt de vinger op de zere plek.

Uw cookieinstellingen laten het tonen van deze content niet toe. De volgende cookies zijn nodig: marketing. Wijzig uw instellingen om deze content te zien.

CBS werkt aan een nieuwe methode

Het CBS werkt sinds begin dit jaar aan een nieuwe methodiek om de werkelijke kosten die huishoudens kwijt zijn aan energie mee te nemen in de berekeningen. Maar het is een ingewikkeld karwei om de juiste cijfers boven tafel te krijgen, zo zegt het CBS. Niet alle zestig energiemaatschappijen leveren de data aan en de vraag is of de aangeleverde data correct zijn. En is er een waslijst aan hindernissen.

Over afgelopen oktober komt de voorlopig geraamde inflatie uit op 16,8 procent, maar pas in januari kan het CBS het cijfer noemen waarin rekening is gehouden met de werkelijke energiekosten. En ‘medio 2023’ is de nieuwe rekenmethodiek naar verwachting van het CBS klaar om daadwerkelijk te worden gebruikt.

Tot die tijd navigeren overheid, bedrijven, vakbonden en huishoudens op een inflatiecijfer dat weinig stoelt op de werkelijkheid.

Ingelogde abonnees van EWmagazine kunnen reageren
Bij het plaatsen van een reactie geldt een aantal voorwaarden. Klik hier voor de voorwaarden.

Reacties die anoniem worden geplaatst of met een overduidelijke schuilnaam zullen door de moderator worden verwijderd, evenals reacties die niets met het onderwerp van het artikel te maken hebben. Dit geldt evenzeer voor racistische of antisemitische reacties. De moderator handelt in opdracht van de hoofdredacteur.