Soms hoef je niet diep te graven om geopolitiek te begrijpen. Een goed voorbeeld is Trumps handelen als het gaat om Venezuela en Groenland, schrijft Zihni Özdil.
‘De simpelste dingen zijn vaak het meest waar,’ aldus de Amerikaanse schrijver Richard David Bach.
Aan die uitspraak moet ik denken als ik kijk naar hoe alle belangrijke media proberen te duiden waarom de Amerikaanse president Donald Trump achter Venezuela en Groenland aan gaat.
Niet alleen in Nederland maar, tot mijn verbazing, ook in Amerikaanse media lijken de experts, duiders en opiniemakers de boel veel ingewikkelder te maken dan die daadwerkelijk is.
Trump heeft niks aan olie Venezuela
Laten we beginnen met Venezuela. The New York Times legt uit dat Venezolaanse olie helemaal niet zo gunstig is om te hebben. De olie-infrastructuur in het land is zo ondermaats dat het enorme bedragen zou kosten om die weer adequaat te krijgen.
Zelfs al zou de infrastructuur in orde zijn, dan is de olie die uit de Venezolaanse gronden komt bovendien dermate ruw dat de zuivering en verfijning veel te duur is om de olie rendabel te maken voor Amerikaanse raffinaderijen.
CNN wijst op hetzelfde. En legt uit dat de olieprijzen al heel laag zijn. Daarmee is extra olie pakken en verkopen sowieso al niet rendabel voor Amerikaanse oliebedrijven. Die dat overigens ook direct hebben gemeld aan Trump. Het land is ‘on-investeerbaar’, zoals de baas van Exxon het formuleerde.
Voor alle duidelijkheid meld ik even dat deze analyse klopt. In gewoon Nederlands: het slaat helemaal nergens op om als Amerika jezelf de armoede in te investeren in Venezolaanse olie.
Het draait om de petro-dollar
Maar wat ik mis in al deze duidingen, is waarom Trump dan toch controle wil over de olie-industrie in het Zuid-Amerikaanse land.
Want dat is makkelijk te begrijpen. Trumps beleid wordt hem ingefluisterd door zijn vertrouwelingen. Zoals buitenlandminister Marco Rubio. Die legt helder uit wat het probleem met Maduro was: hij verkocht zijn olie niet meer voor Amerikaanse dollars.
En dat is de kern: de petro-dollar, een van de belangrijkste peilers onder de Amerikaanse hegemonie in de wereld, staat onder druk door het beleid van onder anderen Maduro. Wat is de petro-dollar?
In het kort: Na de Vietnamoorlog kampten de Verenigde Staten met enorme schulden van bijna 200 miljard dollar. Ongeveer evenveel als de hele Amerikaanse begroting in die tijd. Om dit op te lossen, koppelde president Nixon in 1971 de dollar los van goud.
Washington overtuigde vervolgens Saudi-Arabië om alleen olie in dollars te verkopen, in ruil voor Amerikaanse bescherming van het regime. Hierdoor werden alle olieproducerende landen gedwongen olie in dollars te verkopen. En zo werd de dollar een wereldwijde reservemunt.
Venezuela verkocht onder Hugo Chávez en Nicolás Maduro steeds meer olie in andere valuta, vooral de Chinese munt. En dat tast de geopolitieke macht van de Verenigde Staten aan.
Daarom hoeft er geen regime-change te komen in Caracas. Maduro’s opvolger gaat olie weer verkopen in dollars. Zo simpel is het. Trumps mannetjes zeggen het zelf heel eerlijk.
Lees ook | Is na Venezuela ook Groenland aan de beurt? Republikeinse prominent weet het antwoord: ‘soon’
NAVO slopen met agressie tegen Denen
En Groenland dan? Dat het eiland van strategisch belang is, weten we al sinds de Koude Oorlog.
De Verenigde Staten hoeven Groenland helemaal niet over te nemen om meer bases neer te zetten. Denemarken zou daar gewoon mee akkoord gaan.
En dát is juist het probleem in het trumpisme. Rekening moeten houden met partners zoals de NAVO en de Europese Unie, dat is iets waarvan Trump radicaal afscheid wil nemen.
En wat is een betere manier om de NAVO op te blazen dan openlijke agressie tonen tegen Denemarken?
Wees dus niet verbaasd als Trump daadwerkelijk Groenland gaat binnenvallen.
Zo simpel is het dus.