Dood Khamenei geeft vrijheidslievende Iraniërs reden tot feest

Ayatollah Ali Khamenei. Beeld: ANP

In dit artikel

Iran bevestigt dood Khamenei

Bronnen: N12, Kan News, Truth Social, Tasnim News Agency, BBC, Axios

Ayatollah Ali Khamenei, sinds 1989 de hoogste leider van Iran, is zaterdagochtend 28 februari omgekomen bij een Israëlische luchtaanval in Teheran.

In de nacht van zaterdag op zondag bevestigde het Iraanse staatspersbureau Tasnim de dood van Khamenei. Het land heeft veertig dagen nationale rouw aangekondigd.

Tasnim bevestigde ook de dood van Khamenei’s naaste adviseur Ali Shamkhani, commandant van de Islamitische Revolutionaire Garde Mohammad Pakpour en legerleider Abdolrahim Mousavi.

Een driekoppige raad neemt tijdelijk alle leiderschapstaken op zich in Iran. Dat meldt het staatspersbureau IRNA. De raad bestaat uit president Masoud Pezeshkian, het hoofd van de rechterlijke macht en een van de juristen van de Raad van Hoeders.

Foto’s van lichaam Khamenei

Nadat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zaterdagavond meldde dat er sterke aanwijzingen waren voor Khamenei’s dood, bevestigden Israëlische functionarissen het nieuws tegenover de Israëlische nieuwszender N12.

Volgens de berichten heeft de top van de Israëlische veiligheidsdienst premier Netanyahu foto’s laten zien waarop het lichaam van Khamenei te zien is. Ook Kan News, een zender van de publieke omroep in Israël, berichtte zaterdagavond dat het lichaam van de ayatollah was gevonden.

Zaterdagavond rond 23 uur plaatste ook de Amerikaanse president Donald Trump een bericht op zijn platform Truth Social dat Khamenei is gedood. Eerder had de Israëlische ambassadeur in Washington dat al aan het Witte Huis overgebracht, laat nieuwswebsite Axios weten.

Lees ook: Hopelijk brengen Amerika en Israël het ayatollah-regime ten val

Wie zegt wat over de dood van ayatollah Ali Khamenei?

Bronnen: X, Truth Social, Nieuwsuur, BBC, NBC
  • De Israëlische premier Benjamin Netanyahu in een videoboodschap: ‘Deze ochtend werd een krachtige verrassingsaanval gelanceerd in Teheran die het complex vernietigde van de tiran Khamenei. Drieënhalve decennia verspreidde deze wrede tiran terreur over de hele wereld, maakte zijn eigen volk het leven zuur en werkte constant volhardend aan een programma om de staat Israël te vernietigen.’
  • De Amerikaanse president Donald Trump op zijn platform Truth Social: ‘Khamenei, een van de meest kwaadaardige personen in de geschiedenis, is dood. Dit is niet alleen gerechtigheid voor het Iraanse volk, maar ook voor alle grote Amerikanen en mensen uit vele landen over de hele wereld die zijn vermoord of verminkt door Khamenei en zijn bende bloeddorstige misdadigers. Hij kon onze inlichtingendiensten en geavanceerde volgsystemen niet ontwijken, en dankzij onze nauwe samenwerking met Israël konden hij en de andere leiders die samen met hem zijn vermoord, niets meer uitrichten. Dit is de grootste kans voor het Iraanse volk om hun land terug te winnen.’
  • De Iraanse dissident en rechtsfilosoof Afshin Ellian, columnist voor EW, schrijft op X: ‘Khamenei, de zoon van de duivel, is gestraft door onze Israëlische broeders. Ik ben in het gezelschap van een aantal dissidenten. Vier van de aanwezigen zijn door Khamenei gevangengezet. Bedankt, Bibi, bedankt, Donald, ook namens tienduizenden familieleden van de slachtoffers van het bloedbad.’
  • De Iraanse dissident Darya Safai, parlementariër voor de Belgische partij N-VA, schrijft op X:Weet je nog hoe vaak we hebben gezegd: Khamenei, Zahhak [demoon], we zullen jullie onder de grond begraven… Khamenei is naar de hel gegaan.’
  • Het Iraanse staatspersbureau Tasnim: ‘De opperste leider van de islamitische revolutie van Iran is als martelaar gestorven.’

EW’s visie: Dood Khamenei is voor vrijheidslievende Iraniërs reden voor feest

Door: Matthijs van Schie, coördinator en redacteur Buitenland

Het zijn historische beelden: uit flats in Teheran klinkt gejuich, hier en daar wordt vuurwerk afgestoken en groepen Iraniërs durven zelfs de straat op te gaan om te dansen van geluk in de hoofdstad. Het nieuws dat ayatollah Ali Khamenei is gedood, zal voor miljoenen Iraniërs in Iran en zeker daarbuiten reden zijn voor een groot feest.

Volg de belangrijkste nieuwsontwikkelingen in onze Iran-liveblog

Het is voor de islamitische dictatuur een enorme klap dat de man is gedood die volgens de officiële leer van de sjiitische theocratie een directe gezant is van God.

VS en Israël wakkerden muiterij aan

Dat Israël ayatollah Khamenei inderdaad heeft getroffen in de vroege ochtend van zaterdag 28 februari, zegt veel over hoe diep de buitenlandse inlichtingendiensten Mossad en CIA zijn doorgedrongen tot de kern van het regime. De afgelopen weken werd de hoogste leider van het regime veelvuldig verplaatst naar locaties waar hij veilig had moeten zijn.

Officials die hem wilden spreken, moesten volgens de dissidente website Iran International zelfs een blinddoek om voordat ze hem ontmoetten, zodat ze geen idee zouden hebben waar hij verblijft en zijn locatie dus niet konden lekken. Het voorschrift gold zelfs voor Ali Larijani, de secretaris van de nationale veiligheidsraad die wordt gezien als Irans de facto politieke leider.

Alleen de directe bewakers van Khamenei waren op de hoogte. Als zij hebben gelekt naar (informanten van) Israël en/of de Verenigde Staten, dan laat dat zien dat zelfs de nauwste vertrouwelingen de rijen niet langer gesloten houden.

Het biedt hoop dat Washington en Jeruzalem achter de schermen niet alleen maandenlang hebben gewerkt aan een militaire strategie om het regime en zijn militaire leiders te onthoofden, maar ook muiterij hebben kunnen aanwakkeren in de hoogste rangen. Een cruciale voorwaarde voor het slagen van de door Trump en Netanyahu zo felbegeerde regimeverandering.

Dood Khameini biedt hoop

Uiteraard is het nog te vroeg om te zeggen of de dood van Khamenei ook het einde van de islamitische theocratie betekent. Hardliners in de Revolutionaire Garde zullen ongetwijfeld het martelaarschap verkiezen boven het neerleggen van de wapens waartoe Trump hen opriep.

Ook is het maar de vraag of de oppositie voldoende bewapend en verenigd is om de macht over te nemen als die kans zich aandient.

Maar de dood van Khamenei, die sinds 1989 de eigen bevolking – vrouwen, homo’s en andersdenkenden in het bijzonder – gijzelde en het Midden-Oosten terroriseerde, is hoopvol.

Een morele dreun voor iedereen die nog gelooft in de islamitische revolutie en een opsteker voor de vele vrijheidslievende Iraniërs die daar na 47 jaar eindelijk een einde aan willen maken. Zij hebben zeker reden om te feesten.