Het duurde even, maar dan heb je ook wat: na jaren van discussie komt de Islamitische Revolutionaire Garde (IRG), het elitekorps van de ayatollahs in Iran, dan eindelijk op de Europese terreurlijst. Alle buitenlandministers van de lidstaten stemden hiermee in.
‘Elk regime dat duizenden van zijn eigen burgers doodt, werkt toe naar zijn eigen ondergang,’ zegt Kaja Kallas, EU-buitenlandchef op X. Tegelijk hoopt ze wel dat de diplomatieke banden met Iran kunnen blijven bestaan.
Woensdagavond 28 januari bleek Frankrijk – een van de laatste dwarsliggers – bereid in te stemmen met een voorstel om de IRG op de Europese terreurlijst te plaatsen. Vandaag werd het voorstel formeel aangenomen. Ook krijgen vijftien hooggeplaatste Iraniërs sancties opgelegd.
‘Met het beestachtige geweld, waarbij vreedzame demonstranten zijn afgeslacht, kunnen we niet niets doen,’ zegt minister David van Weel van Buitenlandse Zaken (VVD) tegen De Telegraaf.
Ook belangrijke symbolische stap
Los van de nieuwe juridische mogelijkheden om op te treden tegen Iraans staatsterrorisme, is dit besluit een krachtig signaal aan de miljoenen Iraniërs die vechten voor hun vrijheid, en aan hen die sinds de islamitische revolutie van 1979 het land ontvluchtten en in Europa bescherming zochten.
De afgelopen weken toont de IRG opnieuw waartoe zij in staat is. Bij massale protesten trad het regime met meedogenloos geweld op. Time Magazine berichtte eerder deze week, op basis van gezondheidsfunctionarissen van het Iraanse regime, dat alleen al tijdens de massale protesten op 8 en 9 januari er 30.000 demonstranten zijn gedood.
De vrees is dat het werkelijke dodental nog veel hoger ligt. Dagelijks verschijnen via sociale media gruwelijke beelden.
De lange weg naar de terreurlijst
Door Europees getreuzel en een gebrek aan politieke draagkracht duurde het veel te lang voordat de IRG op de terreurlijst werd geplaatst. Jarenlang werd tijd verloren door een gebrek aan daadkracht, terwijl de staatsterreur van de ayatollahs ongehinderd kon doorgaan.
Ondanks diverse pogingen van het Europees Parlement – bijvoorbeeld in januari 2023 – lukte het eerder niet om de IRG officieel als terroristisch aan te merken. ‘Zoiets kan niet worden besloten zonder uitspraak van de rechtbank. Je kunt niet zeggen dat je iemand als terrorist beschouwt omdat je iemand niet mag,’ zei Josep Borrell, EU-buitenlandchef van 2019 tot 2024.
Lees ook: Javid sjah: Irans Berlijnse Muur van de angst is gevallen
Toch bleef het Europees Parlement stug volhouden – in 2024 werd nog een poging gedaan, maar wederom zonder succes. Nu is het dan eindelijk zover, en wellicht is het einde van het regime dichterbij dan ooit – de Verenigde Staten hebben een aanzienlijke militaire aanwezigheid in de regio opgebouwd.
