Met nog een paar dagen tot de gemeenteraadsverkiezingen, en duizenden Nederlanders die zich verkiesbaar stellen als raadslid, heeft Daniël Mulder (zoon van een raadslid) een boodschap: raadsleden staan onder zware druk en verdienen uw steun.
Er ligt een vacature voor u klaar. Op papier is het deeltijd, maar in de praktijk werkt u fulltime. De vergoeding is helaas gebaseerd op deeltijd, dus u moet er een baan naast hebben.
De meeste mensen hebben daar geen tijd voor. Raadsleden meestal ook niet. Vaak betekent het afwezigheid ’s avonds, want dan zijn de gemeenteraden en fractievergaderingen. En als u wel thuis bent, wordt u vaak gebeld.
Gedurende mijn hele jeugd was mijn vader raadslid. Als ik met hem de stad in ging, werd hij om de minuut aangesproken door iemand die iets kwijt wilde over de gemeente, of over hem.
Raadswerk vergt tijd en aandacht
Maar het betekende ook dat hij elke fietstocht kon aanwijzen wat hij heeft gerealiseerd. Een woontoren, een kunstwerk dat behouden bleef, of een nieuwe brug die in aanbouw is.
De keerzijde is dat hij non-stop werkte. Want ook als je op papier vrij bent, staat de stad niet stil. Je moet als raadslid altijd bereikbaar en toegankelijk zijn. En als een nieuwe woontoren het uitzicht van bewoners verspert, betekent dat boze reacties.
Als raadslid ben je aan je stand verplicht ook met boze mensen in gesprek te gaan, maar die boosheid gaat steeds vaker voorbij aan redelijkheid.
Bedreigingen van raadsleden nemen toe
Die boze reacties nemen – overal in het land – steeds vaker extreme vormen aan. De afgelopen bestuursperiode is het aantal bedreigde raadsleden verdubbeld ten opzichte van de bestuursperiode ervoor.
Eenderde van de raadsleden krijgt te maken met bedreigingen, agressie of verbaal geweld, bleek uit onderzoek van de NOS en regionale omroepen.
Raadswerk
De vergoeding van een raadslid varieert van € 1.305,79 tot € 3.200 per maand, afhankelijk van het inwonertal van de gemeente.
Het is een parttimevergoeding: raadsleden krijgen geen vakantiegeld, bouwen geen pensioen op en hebben geen recht op wachtgeld.
Officieel kost raadswerk gemiddeld 20 uur per week, maar (te) vaak loopt dit op tot bijna fulltime. Met daarbovenop vaak een reguliere baan.
De meeste bedreigingen zijn naar aanleiding van asielzoekerscentra. De term ‘azc’ hoeft slechts te vallen in de gemeenteraad en nog voor er een besluit genomen is, zijn de bedreigingen in de maak.
Opvallend maar weinig verrassend is dat vrouwen vaker worden bedreigd dan mannen, bleek uit onderzoek van I&O en Atria in 2024.
Raadsleden gaan onverminderd door
Laten raadsleden zich uit het veld slaan? Nee, dat niet, 86 procent is tevreden over hun verrichtingen de afgelopen vier jaar, driekwart stelt zich opnieuw verkiesbaar.
Dat is waardevol. Want dat raadslid zorgt ervoor dat uw buurt veiliger is. Dat de verkeersveiligheid continu verbeterd wordt. Dat kinderen kunnen spelen op straat, dat ze makkelijk naar school kunnen fietsen. Dat bewoners toegang krijgen tot zorg. Dat uw straat schoon en groen is.
En niet onbelangrijk: ze versterken de democratie. Deze positieve kant van raadswerk mag best benoemd worden.