Niet te groot, gedwee op het naïeve af, en hoornloos bovendien. Als een wolf zijn ideale prooidier zou mogen samenstellen, zou dat ongeveer de beschrijving zijn.
Daar sta je dan, als gallowayrund op de Drentse hei. Een kalme grazer, bescheiden in omvang en ongewapend.
Van de kudde die Staatsbosbeheer in de jaren negentig uitzette in Midden-Drenthe om het gras in natuurgebied Elperstroom kort te houden, eindigde maar liefst eenderde de afgelopen jaren tussen de wolvenkaken.
Wolf at de kalfjes op ‘met huid en haar’
Galloways zijn ‘winterhard’, wat betekent dat ze het hele jaar buiten bivakkeren. De kalfjes komen dus op de heide ter wereld, en in de aanwezigheid van wolven blijkt dat erg gevaarlijk, zo ondervind de kudde.
Sinds de wolf zich in 2022 in Drenthe vestigde, overleefden steeds minder kalveren. In rampjaar 2024 werden alle veertig kalfjes ‘met huid en haar’ opgegeten, zei de eigenaar van de kudde tegen RTV Drenthe.
Bij Staatsbosbeheer bestond de hoop dat de runderen zelf tijdig iets zouden verzinnen ter verdediging. In beleidstaal: de galloways dienden ‘sociaal weerbaar’ te worden, zodat ze in staat zijn hun kalveren te beschermen.
Het is een term die naadloos past tussen de andere begrippen uit het wolvenlexicon, zoals ‘mens-wolf-interacties’ (aanvallen) en ‘uit de populatie halen’ (afschieten).
Het idee was dat de runderen zouden gaan begrijpen dat ze als gesloten kudde moeten opereren, om zo de wolven bij hun kwetsbare kalveren uit de buurt te houden.
Galloways waren eerder uitgeroeid dan uitgeleerd
Staatsbosbeheer zenderde de galloways en keek via wildcamera’s mee. Was er inderdaad sprake van toenemende weerbaarheid?
Niet voldoende. De twee jaar die het onderzoek zou moeten duren, bleek te lang voor de populatie. De gallowaypopulatie slonk sneller dan dat de beesten hun gedrag konden aanpassen.
Ja, dieren kunnen snel leren. Ook de wolf stemde zijn gedrag in korte tijd af op het landschap en het lekkers dat hij in Nederland treft. Maar de uitheemse Drentse galloways, stammend uit het al eeuwen wolfloze Schotland, zouden zijn uitgeroeid voor hun weerbaarheidstraining was voltooid.
Evolutie zet je niet zomaar in de turbo vanwege de wolf
Je zou het die goeiige koeien gunnen, maar evolutie zet je zomaar niet in de turbostand onder dreiging van een roofdier waarvan je tot voor kort het bestaan niet kende. Staatsbosbeheer stopt voortijdig met het onderzoek. De ambtelijke werkelijkheid blijkt toch niet helemaal bestand tegen de harde realiteit.
Voor liefhebbers van ironie: de galloways gaan nu naar het slachthuis, zo heeft de eigenaar van de kudde bepaald.