Trumps aanval op Iran raakt niet alleen de Iraanse bevolking, de ayatollahs en vakantievierende influencers, maar ook het Nederlandse bedrijfsleven. Marck Hagen (45) is CEO van tuinbouwbedrijf Atrium Agri, een bedrijf dat in 2025 een omzet had van 226 miljoen euro met 374 werknemers.
EW onderhoudt regelmatig contact met Atrium Agri over ondernemen in de huidige wereldorde. De situatie in het Midden-Oosten treft ook het bedrijf van Hagen.
‘We bouwen momenteel een kas in Al Ain in de Verenigde Arabische Emiraten. De eerste twee secties, de tomaten- en frambozenafdeling, zijn al in gebruik. Eind deze maand moeten we het derde en laatste deel opleveren: de aardbeienafdeling.
‘Om deze klus af te maken moeten we nog van alles regelen en aanleveren. Nu de Straat van Hormuz en het luchtruim dicht zijn, krijgen we geen goederen meer op de locatie.’
Medewerkers zitten vast
‘Erger nog: twintig van onze mensen zitten vast op locatie, een deel van hen in Abu Dhabi. Ondanks de raketaanvallen zijn ze voorlopig redelijk veilig.
‘De ambassade stuurt normaal gesproken veel verzoeken voor bezoeken van handelsdelegaties. Maar nu we ze nodig hebben, is de informatie en de communicatie erg beperkt.
‘Ik moet weten hoe mijn mensen weg kunnen als de situatie verder escaleert. De ambassade heeft nog niet eens gevraagd om een lijst met onze werknemers in de Verenigde Arabische Emiraten.
‘Zolang het reisadvies code oranje blijft, kunnen ze daar blijven. Bij code rood hebben we via het reisbureau een noodregeling. De details daarvan zijn nog niet helemaal duidelijk. Waarschijnlijk gaat het om een reis via Oman.’
Miljoenen schade voor het bedrijf
‘Mijn werknemers werken voorlopig nog door. Ik verwacht dat we door de vertragingen vijf tot acht miljoen euro schade oplopen.
‘Ondanks de onvermijdelijke vertraging houden we dezelfde opleverdatum. Onze klant, het Emiratische Silal, is net als wij gebonden aan een opleveringscontract en moet volgende maand met de productie beginnen om die datum te halen.
Lees ook | Khameneis dood geeft Iraniërs hoop in vrijheidsstrijd
‘In ons contract staat een clausule voor onvoorziene omstandigheden buiten onze controle, maar daar heeft onze klant geen boodschap aan. Volgens hen hadden we de ontbrekende goederen gewoon eerder moeten verschepen.
‘Dat leidt waarschijnlijk tot een juridische strijd, en dat maakt de relatie met de klant niet beter. Het heeft grote gevolgen voor onze toekomstige investeringen in deze regio.’
Ondernemen in een chaotische wereldorde
‘We zijn in het Midden-Oosten terechtgekomen omdat onze investeringsplannen in de Verenigde Staten niet doorgingen. Toen waren het de importheffingen van Trump, nu is het zijn aanval op Iran.
‘Je zit nergens meer veilig met je onderneming als je internationaal zakendoet. Ik overweeg om voortaan alleen de bouwtekeningen en de materialen op te sturen, in plaats van mensen naar de locatie te zenden.’
Aanpassen aan Trumps wereldorde
‘Daarmee verliest ons bedrijf een deel van zijn toegevoegde waarde. Maar als de nieuwe wereldorde daarom vraagt, moeten we ons aanpassen. Ik blijf graag optimistisch, en deze conflicten laten in ieder geval zien dat de vraag naar onze producten niet zal verdwijnen.
‘Want in deze chaos zullen steeds meer landen zelfvoorzienend willen worden. Zeker in landen zoals de Verenigde Arabische Emiraten, die voor hun voedselvoorziening bijna volledig afhankelijk zijn van het buitenland, zal alleen maar meer vraag komen naar onze kassenbouw.
‘Ondanks dat Trumps wereldorde zakendoen moeilijker maakt, moet je als ondernemer naar de kansen blijven zoeken. Het is aan ons om samen met de klant te kijken hoe het wél kan, ondanks alle chaos en onvoorspelbaarheid.’
Lees ook | Onbegrijpelijk dat Europa aanval op Iran niet onvoorwaardelijk steunt