De feiten: Kabinet-Jetten voelt weinig voor deelname militaire missie
Een harde afwijzing is het nog niet, maar het kabinet-Jetten heeft weinig trek in deelname aan een militaire missie om de Straat van Hormuz te beveiligen. De Amerikaanse president Donald Trump deed hier eerder een oproep toe.
Van NAVO-bondgenoten tot rivaal China: Trump vroeg ze om schepen te sturen. Die zouden dan andere schepen vol olie en gas een veilige doorvaart moeten garanderen, zonder te worden geraakt door Iraanse raketten en drones. Met het stilleggen van de belangrijke zeeroute heeft Iran de wereldeconomie in zijn greep gekregen.
‘Verkennen wat eventueel kan’
Waar de Duitse bondskanselier Friedrich Merz (CDU) maandagochtend al ‘nee’ zei tegen Trump, is het Nederlandse kabinet iets welwillender. Volgens minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA) gaat Nederland ‘verkennen wat eventueel kan’. Besluiten zijn er nog niet genomen, benadrukte hij in een persmoment in Brussel op maandag 16 maart.
Premier Rob Jetten (D66) stelde diezelfde dag volgens het ANP dat hij de situatie nu te ingewikkeld vindt. ‘Met het huidige aantal aanvallen dat daar nu plaatsvindt, zal het heel moeilijk zijn om op korte termijn een goede missie in gang te zetten,’ zei hij. Ook wilde Jetten meer duidelijkheid van de Amerikanen en Israël over het einddoel van de oorlog.
Maar tegelijk denkt het kabinet na over de binnenlandse gevolgen als deze oorlog langer duurt. De Tweede Kamer ontving maandag 16 maart de gevraagde brief over welke crisismaatregelen het kabinet voorbereidt. Daaronder vallen onder meer de terugkeer van het prijsplafond – zoals bij de energiecrisis als gevolg van de oorlog tegen Oekraïne – en verlaging van de energiebelasting.
EW's visie: Trumps hulpvraag is voorbarig voor Europese landen
Door: Victor Pak, redacteur politiekAmerica First is het buitenland-adagium van Donald Trump. Een logische keuze voor een Amerikaanse populistische president. Zeker na het weinig succesvolle buitenlandbeleid van voorgangers als Joe Biden, Barack Obama en George W. Bush.
Maar Trump maakt er een eenzaam Amerika van, waar het gaat over buitenlands beleid. De hooghartige Europeanen werden wel heel vaak de maat genomen of zelfs bedreigd door zijn regering.
Die tactiek brengt ook kosten met zich mee, zo ontdekt Trump nu. Zijn hulpvraag om de Straat van Hormuz mee te beveiligen vindt logischerwijs weinig weerklank bij regeringen in Europese hoofdsteden. Deze oorlog tegen Iran is zonder hun medeweten begonnen. Het ter beschikking stellen van luchtmachtbasissen voor militaire transporten gaat hen ver genoeg.
Oorlog in Iran gaat Europa ook raken
Toch moeten Europese leiders niet denken dat zij hun ogen kunnen sluiten voor de oorlog in Iran. Europa wordt ook geraakt door de gevolgen, zoals hoge energieprijzen die de inflatie verder zullen aanjagen. Een snelle opening van de zeestraat dient dus ook een Europees belang.
Dat mogen Europese leiders niet vergeten. Een snelle afwijzing van Trumps verzoek zou ongepast zijn. Beter is een afwachtende houding, zoals het kabinet van premier Jetten doet. Hij vraagt zich terecht af wat het einddoel is van de Amerikanen. Zolang dat onduidelijk blijft, is deelname van Nederland aan een missie in de regio een brug te ver.