De feiten: dit wil het nieuwe kabinet
Bron: Presentatie coalitieakkoordD66, VVD en CDA kondigden vrijdag een pakket met veel bezuinigingen en lastenverhogingen aan. Die maatregelen zijn nodig om Nederland vooruit te helpen, zei beoogd premier Rob Jetten (D66).
Op de zorg wordt fors bezuinigd. De coalitiepartijen willen ruim 5 miljard euro gaan besparen op het eigen risico. De beoogde verlaging van het vorige kabinet gaat niet door, en wordt vanaf volgend jaar bovendien weer aangepast aan de lonen en inflatie.
Dit scheelt de schatkist jaarlijks ongeveer 4 miljard euro. Ook wordt het eigen risico per 2027 verhoogd met 60 euro. Dit levert de begroting 1 miljard euro op.
Lees ook: Wat is een coalitieakkoord en is het zinvol bij een minderheidskabinet?
Daarnaast gaat de AOW-leeftijd vanaf 2033 sneller omhoog. Nu stijgt die nog met acht maanden voor ieder extra jaar levensverwachting. Maar de coalitie wil dat met ieder extra jaar levensverwachting de AOW-leeftijd ook met een volledig jaar stijgt.
Volgens de drie partijen moet Nederland snel van het stikstofslot. Daarvoor komt het met een landelijke aanpak , met harde doelen voor de sectoren landbouw, industrie en verkeer die in de wet worden vastgelegd. Daarvoor trekken D66, VVD en CDA 20 miljard euro uit.
Daarvan is 750 miljoen voor de vrijwillige opkoop van boerenbedrijven. Het meeste geld is voor een gebiedsgerichte aanpak, met honderden miljoenen per jaar in de komende kabinetsperiode.
Ook is er geld voor innovatie. Op asiel willen de drie aanstaande coalitiepartijen dat asielzoekers voortaan een asielaanvraag buiten Europa indienen. Dan hoeven asielzoekers niet of minder lang te wachten in Nederland tot ze een verblijfsvergunning krijgen.
Lees ook: D66, VVD en CDA wagen een riskant experiment – wat is een minderheidskabinet?
EW’s visie: Het coalitieakkoord wordt in Tweede Kamer weer vloeibaar
Door: Victor Pak, politiek redacteurZonder pijn geen groei. Het geldt voor ieder mens en ook voor Nederland als het aan de minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA ligt. De maatregelen die zij nemen doen veel pijn. De lasten voor burgers en bedrijven stijgen, de AOW-leeftijd gaat omhoog en voor zorg moeten mensen zelf meer betalen.
Maar inruil voor die kosten wordt extra groei beloofd. Het stikstofprobleem wordt na zes jaar opgelost, de migratie-instroom moet eindelijk dalen en er moeten snel, fors meer huizen worden gebouwd. Ondernemers krijgen meer ruimte om te ondernemen, ook blijft de hypotheekrenteaftrek behouden voor huiseigenaren.
Jetten en het jojo-beleid: een haast onmogelijke klus
Zo ziet het compromis van D66, VVD en CDA eruit. Veel directe pijn, met de belofte dat Nederland in de toekomst economisch welvarend blijft en veilig is.
Maar aanstaand premier Rob Jetten weet heel goed dat de inkt in het coalitieakkoord vloeibaar blijft. Jetten moet voor alle plannen continu zoeken naar steun bij de oppositie. Die zal veel van de pijnlijke maatregelen niet willen dragen.
Daar moet hij als premier een oplossing voor vinden. Volgens Jetten zijn Nederlanders het ‘jo-jo-beleid’ van de afgelopen jaren zat. Hem wacht een schone taak om voor stabiliteit te zorgen, terwijl hij continu met de oppositie moet onderhandelen om de plannen uit het coalitieakkoord door het parlement te loodsen. Het is een haast onmogelijke opdracht.