‘We zijn er weer bovenop!’ Dat is het gevoel bij CDA-leider Henri Bontenbal na het zien van de eerste uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen. Met een glimlach staat Bontenbal de pers te woord. Hij houdt veel slagen om de arm, ‘maar het ziet er goed uit voor het CDA.’
In 2022 werd de partij in 37 gemeenten de grootste. Bontenbal heeft goede hoop dat dat aantal wordt overtroffen. ‘In een aantal gemeenten winnen we er een zeteltje of zelfs twee bij, en we lijken op meer plekken de grootste te worden. Voor dit resultaat had ik vanochtend getekend.’
De avond begon minder positief voor het CDA. Even na negen uur kijken iets meer dan honderd CDA’ers naar de exitpoll in Den Haag. Het CDA verliest daar één van de drie zetels.
‘Dat had erger gekund,’ houdt oud-Europarlementariër Wim van de Camp de moed erin als de zaal stilvalt na de exitpoll. Daaruit blijkt dat Richard de Mos een verpletterende winst boekt in de Hofstad.
Van klappen naar comeback: CDA viert winst
Na Den Haag gloort er goed nieuws. Bij de exitpoll in Noordoost-Friesland klinkt er voorzichtig gejuich als er een zetelwinst wordt geboekt, maar bij de exitpoll van Venlo joelt de zaal pas echt hard. Het CDA wordt de grootste partij van de Limburgse stad. In de geboortestad van Geert Wilders krijgen de christendemocraten acht zetels.
Het CDA kwam woensdagavond weer bijeen in het Haagse Nutshuis. Hier kreeg het CDA 847 dagen geleden de grootste klap uit de partijgeschiedenis te verwerken. In het oude bankkantoor hoorde de partij óók de uitslag van de Kamerverkiezingen in 2023 aan.
Toen viel de partij terug naar vijf Kamerzetels. Dit jaar lijkt de locatie de partij beter gezind.
Kiezers weer enthousiaster over het CDA
Dat het CDA een beter gevoel opwekt bij kiezers, merkte Heidy van der Ploeg in de campagne. Ze staat op plek 32 in Den Haag als lijstduwer. ‘Ik heb mij vooral hard gemaakt voor de nummer twee op onze lijst. Daar heb ik echt voor geflyerd. Vier jaar geleden deed ik dat ook, maar toen was het coronatijd en was het CDA minder populair. Nu reageerden kiezers veel enthousiaster.’
Van der Ploeg vindt het ‘balen’ dat het CDA ondanks dat enthousiasme een zetel inlevert in Den Haag. Wim van de Camp begrijpt het wel. ‘Tegen het populisme van De Mos is geen kruid gewassen.’
Wie weet gaat het CDA zelfs wel weer meebesturen. De Mos zou met de VVD, CDA en Denk een coalitie kunnen vormen, zo speculeren een aantal CDA’ers in de zaal.
Onder de aanwezigen zijn veel nieuwe bewindspersonen van de partij – al maken die het niet laat. Nog voor partijleider Henri Bontenbal heeft gesproken, vertrekken ministers Pieter Heerma, Heleen Herbert en staatssecretaris Annet Bertram. Zelfs de jeugdige CDA’ers hebben geen trek in een late avond, om tien over tien gaat het CDJA elders borrelen.
Bontenbal trots op zijn partij
De CDA-leider drinkt zelf niet. Maar hij is wel heel trots op zijn partij. ‘Twee jaar geleden kwam ik hierbinnen en wist ik dat ik het slechtste resultaat ooit ging halen. Daarna gingen we met elkaar bouwen en dat we nu dit resultaat hebben. Daar had ik niet van durven dromen. Het is te danken aan al die lokale CDA’ers die zich altijd zijn blijven inzetten voor de club.’
De partij werkte al lang toe naar deze gemeenteraadsverkiezingen. Twee jaar geleden presenteerde het al op een partijcongres de ‘Route 2026’. Bij deze verkiezingen moest het CDA er weer staan, zo was het idee.
Maar het CDA stond er, mede dankzij de snelle val van het kabinet Schoof, afgelopen oktober alweer. Toen scoorde de partij 18 Kamerzetels. Hoger dan de partij had verwacht, al leek Bontenbal tot twee weken voor het einde van de campagne nog in de race om het Torentje. In de laatste fase van de campagne verloor het CDA veel stemmers aan D66.
Dat scenario lijkt nu te zijn afgewend. De goede score van het CDA is ook te verklaren omdat de partij vrijwel overal verkiesbaar was. In liefst 332 stond het CDA op het stembiljet met 7.688 kandidaten. Daarmee was de partij met afstand het meest vertegenwoordigd van alle landelijke politieke partijen.