Eric Vrijsen Premium Corner

Rechtsstaat geschonden, aftreden geboden

18 december 2020

De kabinetten-Rutte II en III schonden de beginselen van de rechtsstaat, stelt een parlementaire commissie vast in een reconstructie van de toeslagenaffaire. Tienduizenden gezinnen werd groot onrecht aangedaan. Geen beter signaal dat zoiets nooit meer mag gebeuren, dan het aftreden van de premier en zijn kabinet, schrijft Eric Vrijsen.

‘Fraudebestrijding’ – daar was iedereen altijd voor en niemand op tegen. Maar wat ging erachter schuil? ‘Ongekend onrecht,’ zegt de parlementaire ondervragingscommissie deze week in het rapport met diezelfde titel. De commissie onder leiding van CDA-Kamerlid Chris van Dam reconstrueerde de besluitvorming inzake de uitvoering van de Kindertoeslagen en stelt vast dat ‘de grondbeginselen van de rechtsstaat zijn geschonden’.

Lees ook dit commentaar van Eric Vrijsen: Politieke gevolgen toeslagenschandaal kunnen niet uitblijven

Dit is niet zomaar een verwijt in het zoveelste enquêterapport over bestuurlijk geklungel. Deze  constatering raakt de democratie in het hart. Zo’n twintigduizend, misschien wel dertigduizend gezinnen hadden de pech dat ze door een vooringenomen belastingdienst werden gecategoriseerd als ‘fraudeurs’. Er volgde een meedogenloze aanpak. De mensen moesten alles terugbetalen. Er was geen afbetalingsregeling en de gezinnen zaten jarenlang op bijstandsniveau. De schade is ‘onherstelbaar’, zegt Van Dam. De onbezorgde jeugd van tienduizenden kinderen werd verwoest en dat is helaas nooit meer goed te maken.

Vingerafdrukken Rutte II en III

De vingerafdrukken van de kabinetten-Rutte II en III zitten op deze zaak. Fraudebestrijding was het doel. Bewindslieden hadden ‘een blinde vlek’ voor de gevolgen van hun spijkerharde beleid. Het leed dat werd aangericht, drong niet tot hen door. Soms hoorden ze er wel iets over of ze kregen een brief van een bezorgde oma, maar ze vroegen niet door, deden er niks mee of lieten – in het geval van toenmalig PvdA-minister Lodewijk Asscher – een standaard afwijzend briefje sturen.  ‘Door deze optelsom van onvermogen om recht te doen aan het individu, hebben ouders jarenlang geen schijn van kans gehad,’ schrijft Van Dam.

Naar Nederlandse maatstaven delen de ‘fraudeurs’ van de toeslagenaffaire het lot van de Oeigoeren in China. Als Den Haag ooit weer het vingertje heft naar landen in Oost-Europa of elders in de wereld, zal het aangesproken land laconiek terugslaan met een verwijzing naar ‘Ongekend Onrecht’.

Laden…

Word abonnee en lees direct verder

Al vanaf 8 euro per maand leest u onbeperkt alle edities en artikelen van EW. Bekijk onze abonnementen.

Verder lezen?

U hebt momenteel geen geldig abonnement. Wilt u onbeperkt alle artikelen en edities van EW blijven lezen? Bekijk dan onze abonnementen.

Bekijk abonnementen

Er ging iets fout

Uw sessie is verlopen

Wilt u opnieuw

Premium Corner

Ingelogde abonnees van EWmagazine kunnen reageren
Bij het plaatsen van een reactie geldt een aantal voorwaarden. Klik hier voor de voorwaarden.

Reacties die anoniem worden geplaatst of met een overduidelijke schuilnaam zullen door de moderator worden verwijderd, evenals reacties die niets met het onderwerp van het artikel te maken hebben. Dit geldt evenzeer voor racistische of antisemitische reacties. De moderator handelt in opdracht van de hoofdredacteur.