Roelof Bouwman Premium Corner

Nederland in 2022: een narcostaat met een rookverbod in leaseauto’s

04 januari 2022

Grote problemen aanpakken lukt de overheid niet meer, schrijft Roelof Bouwman. Om toch een daadkrachtige indruk te maken, wordt dat gecompenseerd met steeds brutalere pogingen om burgers te betuttelen.

Een van de vele pareltjes uit het literaire oeuvre van Willem Frederik Hermans (1921-1995) is zijn verhaal ‘De laatste roker’. Het werd in 1991 – na eerst te zijn gepubliceerd in Elsevier – als titelverhaal opgenomen in een gelijknamige bundel.

Hermans blikt in De laatste roker (1991) dertig jaar vooruit

Roelof Bouwman (1965) is historicus en journalist. Hij schrijft wekelijks over politiek, geschiedenis en media.

Hermans blikt in ‘De laatste roker’ dertig jaar vooruit, naar het jaar 2021. Nederland is een vreemd land geworden, maar – en dat is het leuke – voor lezers van nu heel wat minder vreemd dan voor lezers uit 1991.

Zo is Engels in ‘De laatste roker’ de voertaal in onze contreien. De 84-jarige hoofdpersoon van het verhaal heeft zelfs zijn naam moeten aanpassen: hij heet niet langer Vroegindeweij, maar ‘Early in the Meadow’. De prostituee met wie hij is bevriend, werkt in Amsterdam aan de ‘Oldside Behindbulwark’, de voormalige Oudezijds Achterburgwal.

Roken op straat is in het verhaal illegaal, cocaïne wordt gedoogd

Het verhaal komt op stoom wanneer Vroegindeweij door twee agenten wordt betrapt met een sigaret. Roken op straat is illegaal en dus moet hij mee naar het bureau.

Vroegindeweij treft daar een inspecteur die hem vriendelijk ‘een snuifje’ aanbiedt. Cocaïne is officieel nog wel verboden, maar er wordt geen werk meer van gemaakt.

Lees ook uit Vooruitblik 2022: Hoe de rokers uit het zicht verdwijnen

 

Een man van de oude stempel als Vroegindeweij snapt daar niets van. De inspecteur krijgt dan ook de wind van voren:

‘Weet u waarom roken verboden is? Omdat de dokters kanker niet kunnen genezen en de politici toch een overwinning wilden behalen, toen ze de cocaïne- en de heroïnehandelaars niet tot andere gedachten konden brengen. Maar rokers waren ordelievende mensen, gewend de wetten te gehoorzamen. De tabaksbestrijding was een koud kunstje. Sigarettenwinkeliers waren geen gangsters.’

Het is een interessant beeld dat Hermans hier schetst. Vroegindeweij leeft in een wereld waar de overheid echte, wezenlijke problemen niet langer aanpakt. Maar omdat de boven ons gestelden toch graag een daadkrachtige indruk maken, wordt dat gecompenseerd met steeds brutalere pogingen om wetsgetrouwe burgers te betuttelen.

Dertig jaar na ‘De laatste roker’ zien we het dagelijks om ons heen.

Dankzij gedoogbeleid is Nederland narcostaat geworden

Laden…

Word abonnee en lees direct verder

Al vanaf € 9,60 per maand leest u onbeperkt alle edities en artikelen van EW. Bekijk onze abonnementen.

Verder lezen?

U hebt momenteel geen geldig abonnement. Wilt u onbeperkt alle artikelen en edities van EW blijven lezen? Bekijk dan onze abonnementen.

Bekijk abonnementen

Er ging iets fout

Uw sessie is verlopen

Wilt u opnieuw

Premium Corner

Ingelogde abonnees van EWmagazine kunnen reageren
Bij het plaatsen van een reactie geldt een aantal voorwaarden. Klik hier voor de voorwaarden.

Reacties die anoniem worden geplaatst of met een overduidelijke schuilnaam zullen door de moderator worden verwijderd, evenals reacties die niets met het onderwerp van het artikel te maken hebben. Dit geldt evenzeer voor racistische of antisemitische reacties. De moderator handelt in opdracht van de hoofdredacteur.