De feiten: Golfstaten veroordelen aanvallen Iran
Bronnen: X, Wall Street Journal, New York Times, Al ArabiyaDe Golfstaten en andere islamitische landen zoals Egypte en Turkije veroordeelden donderdag 19 maart de Iraanse aanvallen op de Golfstaten. Ook kritiseren zij aanvallen op Turkije, Jordanië en Azerbeidzjan.
In een verklaring die door Qatar op X is verspreid, verzoeken de buitenlandministers van deze landen de Islamitische Republiek om de vijandigheden te staken.
Ze veroordelen ‘het opzettelijke gebruik van ballistische raketten en drones die gericht zijn op woonwijken en civiele infrastructuur, waaronder olie-installaties, ontziltingsinstallaties, luchthavens, wooncomplexen en diplomatieke vertegenwoordigingen’.
Woensdag 18 maart bestookte Iran onder meer een gasfaciliteit in Qatar. Naar eigen zeggen deed de Islamitische Republiek dit uit als vergelding voor een Israëlische luchtaanval op het grootste gasveld van Iran.
Donderdag en vrijdag gingen de aanvallen op de Golfstaten door. De Verenigde Arabische Emiraten (VAE), Kuweit en Bahrein meldden luchtaanvallen op energiefaciliteiten. In Bahrein veroorzaakten brokstukken van een Iraanse aanval brand in een depot.
‘MBS’ moedigt Trump aan hard te blijven treffen
Vanwege de Iraanse aanvallen hebben diverse Golfstaten achter de schermen aan de Verenigde Staten laten weten dat zij voor een harde aanpak van het Iraanse regime zijn. Dat schrijven onder meer The Wall Street Journal en The New York Times.
De laatstgenoemde krant meldt dat de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman er bij Donald Trump op aandringt dat Amerika de Iraanse leiders hard moet blijven treffen. Volgens de Saudische zender Al Arabiya ontkent Riyad dat.
Wie zegt wat over de Iraanse aanvallen op de Golfstaten?
Bronnen: Wall Street Journal, Bloomberg, X, Al Jazeera- ‘Dit is geen militair conflict. Dit is een aanval op een vreedzame natie, die zich met veel inzet heeft ingezet voor diplomatie,’ zegt een woordvoerder van de VAE tegen The Wall Street Journal. ‘Elke politieke oplossing voor de lange termijn moet het volledige spectrum van bedreigingen aanpakken, waaronder het nucleaire programma van Iran, de capaciteiten op het gebied van ballistische raketten en hun netwerk van regionale bondgenoten.’
- ‘We zien geen tweeduizend Israëlische raketten en drones op ons afkomen, we zien tweeduizend Iraanse raketten en drones op ons afkomen,’ zegt de Emiratische regeringsadviseur Anwar Gargash tegen persbureau Bloomberg. ‘Met landen die betrekkingen met Israël onderhouden, zal deze band dus worden versterkt. Met landen die geen betrekkingen hebben, verwacht ik dat er meer contactkanalen zullen worden geopend.’
- ‘Overal waar Amerikaanse troepen zich verzamelden, overal waar zich faciliteiten van hen bevonden, werden deze aangevallen,’ zegt de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi tegen tv-zender Al Jazeera. ‘Het is mogelijk dat sommige van deze locaties in de buurt van stedelijke gebieden lagen.’
- ‘Ik begrijp niet hoe ze kunnen beweren dat ze islamitische belangen verdedigen, terwijl ze islamitische landen aanvallen,’ zei de Saudische buitenlandminister, prins Faisal Bin Farhan al Saud, in een persconferentie.
- ‘Wordt er van Iran verwacht dat het werkeloos toekijkt, terwijl Amerikaanse bases in jullie landen worden gebruikt om het land aan te vallen?’ richtte de voorzitter van Irans Nationale Veiligheidsraad Ali Larijani zich maandag 16 april op X tot de Arabische wereld, een dag voordat hij door een Israëlische luchtaanval werd gedood. ‘Behalve in enkele zeldzame gevallen en uitsluitend binnen de politieke sfeer, stond geen enkele islamitische natie aan de zijde van het Iraanse volk.’
EW’s visie: Door Iran wordt band Golfstaten met VS en Israël sterker
Door: Matthijs van Schie, coördinator en redacteur BuitenlandIn plaats van de diplomatieke druk op Trump te verhogen om de oorlog te stoppen, lijkt Teheran juist de druk op zichzelf te hebben verhoogd door wild om zich heen te slaan in de regio.
De Iraanse aanvallen op de Golfstaten en ook andere islamitische landen als Turkije en Azerbeidzjan hebben de Arabische wereld verenigd tégen Iran, zoals EW daags na het begin van de oorlog al constateerde.
‘MBS’ zou Trump al hebben aangemoedigd
Vooral de rol van de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman is veelzeggend. The Washington Post meldde kort nadat de Amerikaans-Israëlische oorlog in Iran begon al dat ‘MBS’ de Amerikaanse president had aangemoedigd de aanval op het ayatollah-regime door te zetten.
Riyad ontkende dat direct, zoals de regering in de Saudische hoofdstad deze week ook direct ontkende dat de kroonprins Trump blijft aanmoedigen.
Logisch: Saudi-Arabië, dat zich net als andere Golfstaten presenteert als stabiele diplomatieke haven, wil Iran geen munitie geven om aan te vallen. Daarnaast is de publieke opinie in deze landen niet op de hand van Amerika en vooral Israël, al trekken de dictatoriale machthebbers zich daar doorgaans weinig van aan.
Saudische koning wilde in 2010 al ‘kop van slang eraf snijden’
Maar wie de Saudische koninklijke familie al langer volgt, weet dat de machthebbers het sjiitische Iran al veel langer als de grootste bedreiging voor de vrede en stabiliteit in de regio beschouwen.
Al in 2010 verzocht de toenmalige Saudische koning Abdullah (1924-2015) Washington om ‘de kop van de slang af te snijden,’ doelend op het gevaar van Irans nucleaire programma.
Zijn neef Mohammed bin Salman, al jaren de machtigste man van Saudi-Arabië, was tegen de atoomdeal die Barack Obama in 2015 namens het Westen met Iran sloot en vergeleek twee jaar later Ali Khamenei met Adolf Hitler. Logisch dat hij zijn regime het liefst ziet verdwijnen.
VAE: ‘Israël minder bedreigend, Iran juist meer’
Ook andere Golfstaten willen dat, al zullen zij dat liever niet hardop zeggen uit angst voor de toorn van Teheran. Maar de uitspraken van de prominente Emiratische presidentsadviseur Anwar Gargash zeggen genoeg.
Hij bestempelt de Iraanse drones en raketten als groot gevaar voor de regio en zei in gesprek met denktank Council on Foreign Relations dat ‘de dwaasheid van deze Iraanse strategie er juist toe zal leiden dat Israël minder bedreigend wordt en Iran juist meer’.
Gargash zei ook dat de VAE overwegen mee te doen aan de missie om de Straat van Hormuz te beveiligen voor scheepvaart. Hij riep, mogelijk op verzoek van Trump om hen te overtuigen, andere landen daartoe ook op: ‘Dit is niet alleen de verantwoordelijkheid van de Verenigde Staten, maar ook van landen in Azië, de regio en Europa.’
Dat daar door Iraanse aanvallen de oliehandel nu grotendeels stilvalt, is voor de olierijke Golfstaten een grote economische klap.
VAE en Bahrein sloten in 2019 akkoord met Israël
De houding van de Saudi’s en de Verenigde Arabische Emiraten passen in een patroon van toenadering tussen de Golfstaten en Israël, de VAE in het bijzonder.
Het land sloot zich in 2019 op initiatief van Trumps regering aan bij de Abraham-akkoorden met Israël, evenals onder meer Bahrein, een andere Golfstaat. ‘Ik zie zeker nog toekomst voor de Abraham-akkoorden,’ zei vredesactivist Loay Alshareef uit Abu Dhabi in oktober, toen EW hem sprak in Den Haag.
Golfstaten werken al langer samen met VS
Diezelfde maand onthulde The Washington Post dat al sinds 2022 onder Amerikaanse leiding hoge militairen uit Saudi-Arabië, Egypte, Jordanië, Bahrein, Qatar en de VAE nauw samenwerken met Israël op militair en inlichtingenvlak. Gezamenlijke hoofddoelen: de strijd tegen islamitische terreur en Iran in toom houden.
Door het spervuur aan Iraanse raketten en drones op steden als Dubai, Abu Dhabi en Doha zullen de Golfstaten nog meer overtuigd zijn van de noodzaak om een einde te maken aan de Iraanse dreiging. En om daarbij samen te werken met de Verenigde Staten en Israël.
Verdere verdieping: Bijna helft Iraanse aanvallen op Emiraten
Sinds het begin van de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran schoot dat land al enkele duizenden raketten en drones af op de Golfstaten, waarvan bijna de helft op de Verenigde Arabische Emiraten.
De aantallen zijn flink gedaald sinds de eerste dagen van de oorlog, toen Iran zo’n tweehonderd à driehonderd projectielen per dag afvuurde. De afgelopen dagen gaat het om enkele tientallen raket- en dronebeschietingen, waarvan het overgrote merendeel wordt onderschept.
Iran bezweert dat het vooral Amerikaanse bases wil treffen. Toch is het merendeel van de aanvallen gericht op civiele infrastructuur als hotels, vliegvelden en wegen.