President Donald Trump drukt zijn stempel op Amerika’s cultuurtempel. Belangrijkste wapenfeit is een omstreden naamswijziging. Het Kennedy Center heet nu Donald J. Trump and John F. Kennedy Center for the Performing Arts. Vijf vragen.
1. Wat is The John F. Kennedy Center for the Performing Arts?
Bepaald geen onbeduidend instellinkje waar hoge cultuur wordt gebezigd door een elitair gezelschap. Hoewel tamelijk onbekend buiten Amerika, vormt het op een paar honderd meter van het Witte Huis gelegen gebouw in Washington het nationale cultuurcentrum van de Verenigde Staten.
Het in 1971 geopende complex biedt onderdak aan vooraanstaande opleidingen op het gebied van podiumkunst. Ook herbergt het onder meer drie prominente zalen voor opera, concerten en dans.
Daarnaast fungeert het centrum als een hall of fame van de Amerikaanse cultuur, door de jaarlijkse uitreiking van de Kennedy Center Honors. Met die oeuvreprijzen eert het artiesten die een grote bijdrage hebben geleverd aan onder meer film, muziek en uitvoerende kunst.
De lijst met sterren die een medaille kregen omgehangen is indrukwekkend: van zangers Bob Dylan, Johnny Cash en Dolly Parton, tot acteurs als Katherine Hepburn, George Clooney en Charlton Heston. Maar bijvoorbeeld ook tv-icoon Oprah Winfrey en rockbands als The Eagles en Led Zeppelin ontvingen de onderscheiding.
2. Hoe belandde het Kennedy Center in de cultuuroorlog?
In 1964 besloot het Congres het nieuw op te richten cultuurcentrum de naam te geven van de president die een jaar eerder was vermoord. John F. Kennedy had zich bij leven ingespannen voor een dergelijke instelling in de Amerikaanse hoofdstad ,en het gebouw zou er komen te zijner nagedachtenis.
In de decennia erna ontwikkelde het Kennedy Center zich tot een alom gerespecteerd instituut. Maar het afgelopen jaar werd het de cultuuroorlog ingetrokken die door de Verenigde Staten raast.
Directe aanleiding is het feit dat Donald Trump in zijn tweede termijn als president zijn zinnen heeft gezet op het Kennedy Center. Trump begon vorig jaar met een soort vijandige overname van het cultuurcentrum dat hij naar eigen zeggen nog nooit had bezocht, maar dat hij niettemin veel te ‘woke’ achtte.
Het heeft er alle schijn van dat Trump het Kennedy Center wil omvormen tot een plek die vooral zijn eigen smaak weerspiegelt. De artiesten die in 2025 op zijn voorspraak de Honors ontvingen, geven een indruk van die smaak: tot de gelauwerden behoorden de door Trump bewonderde acteur Sylvester Stallone en rockband KISS.
Een opmerkelijke selectie, maar niet een die veel negatieve reacties losmaakte in progressief Amerika – zeker ook omdat zangeres Gloria Gaynor (van het nummer I Will Survive) tot de prijswinnaars behoorde. En Stallone, groot geworden met actiefilms, geldt als een respectabel acteur.
Minder begripvol werd gereageerd op de grootscheepse verbouwing (‘beautification’ in Trump-taal) die de president vorig jaar aankondigde. Dat het gebouw een paar jaar geleden al voor omgerekend ruim 200 miljoen euro werd opgeknapt en staat te blinken aan de Potomac-rivier, weerhoudt Trump er niet van om simpelweg te beweren: ‘Ik heb het gebouw gered.’
De nieuwe, door hem uitgezochte marmeren armleuningen konden ook niet op al te veel enthousiasme rekenen.
3. Hoe kreeg Trump zijn naam op de gevel van het Kennedy Center?
Om van het Kennedy Center een soort ‘Trump Entertainment Center’ te kunnen maken, vulde Trump de belangrijkste leidinggevende posities binnen het cultuurcentrum met zijn getrouwen.
Die worden doorgaans niet gehinderd door al te veel culturele bagage. Voormalig inlichtingenchef Richard Grenell werd directeur, en in de raad van toezicht zette Trump onder anderen zijn minister van Justitie Pam Bondi en Usha Vance, de echtgenote van vicepresident JD Vance.
Niet veel later koos deze raad Trump tot voorzitter, om kort daarna akkoord te gaan met een naamswijziging. Amerika’s belangrijkste cultuurcentrum heet voortaan het Donald J. Trump and John F. Kennedy Center for the Performing Arts. Een mooie verrassing, aldus de president.
Kan dat zomaar? Nee, eigenlijk niet. Of beter: helemaal niet. Statutair gaat niet het bestuur, maar het Congres over de naam van het Kennedy Center.
Maar voordat het Congres er een stokje voor kon steken, prijkte Trumps naam al boven die van Kennedy op de gevel.
4. Hoe valt de naamswijziging in de culturele wereld?
Zacht uitgedrukt: niet zo best. Sinds de MAGA-bezem door het bestuur ging, distantiëren steeds meer artiesten zich van het Kennedy Center.
Zo annuleerde componist Philip Glass de première van zijn nieuwe symfonie. Ook de topsopraan Renée Fleming en de cast van musical Hamilton willen niet er meer optreden. Idem voor de The Washington National Opera, dat het Kennedy Center meer dan een halve eeuw als thuisbasis had.
Dergelijke weerstand wekt, hoe voorspelbaar, weer woede in het kamp-Trump. Sterren die het Kennedy Center in de ban doen, zijn volgens de nieuwe directeur Grenell maar wrokkige linkse artiesten. Evenmin bevorderlijk voor de sfeer was de schadeclaim van 1 miljoen dollar die Grenell dreigt in te dienen tegen een jazzmuzikant die zijn optreden annuleerde uit protest tegen Trumps invloed.
Vervelender dan afhakende ‘linkse’ artiesten is voor Trump het feit dat veel media de onwettige naamswijziging simpelweg negeren. Zo bericht de conservatieve en invloedrijke The Wall Street Journal uiterst kritisch over de machtsovername bij het cultuurcentrum, dat de krant consequent Kennedy Center blijft noemen.
Woede is er ook binnen de Kennedy-familie. ‘Het Kennedy-centrum kan net zo min worden hernoemd als de Lincoln Memorial,’ schreef Joe Kennedy, een achterneef van de voormalige president.
5. Waarom sluit het Kennedy Center voor twee jaar?
Pas echt ongemakkelijk voor het nieuwe bestuur is dat alle controverse rond het Kennedy Center zorgt voor lege zalen. De bemoeienis van een steeds minder populaire president leidt ertoe dat bezoekers wegblijven. Volgens The Washington Post werd in de laatste maanden van 2025 maar 57 procent van alle beschikbare tickets verkocht, terwijl dat een jaar eerder nog 97 procent was.
Ook sponsoren affiliëren zich steeds minder graag met het Kennedy Center, dat daardoor kampt met gaten in de programmering. Critici beweren dat deze problemen de aanleiding zijn voor het meest recente besluit van Trump. Vanaf 4 juli, de dag dat de Verenigde Staten hun 250ste verjaardag vieren, gaat het Kennedy Center voor twee jaar dicht voor de eerder aangekondigde renovatie.
Hoewel volledige sluiting eerder niet nodig werd geacht, is dat volgens Trump nu toch echt de beste optie. Wat de kosten zijn en wie ervoor opdraait, is vooralsnog onduidelijk.
Wel staat volgens de president vast dat het volgens hem in deplorabele staat verkerende cultuurcentrum zal herrijzen als het allermooiste in zijn soort, waar ook ter wereld.