EU-vrijhandelsakkoord met India: overwinning voor Brussel in veranderende wereldorde

De voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen kijkt toe terwijl de Indiase premier Narendra Modi en de voorzitter van de Europese Raad António Costa elkaar begroeten na het sluiten van een vrijhandelsakkoord. (Foto ANP).

‘De moeder aller akkoorden’ noemt Commissievoorzitter Ursula von der Leyen nogal grootsprakerig de vrijhandelsovereenkomst die de Europese Unie vandaag, 27 januari, sluit met India, met 1,4 miljard inwoners het volkrijkste land ter wereld.

Von der Leyen kan wel een handelssuccesje gebruiken, na de deconfiture vorige week in het Europees Parlement rond het Mercosur-vrijhandelsakkoord met de grootste Zuid-Amerikaanse economieën.

De EU en India ondertekenen in New Delhi een vrijhandelsakkoord waaraan tien jaar is gewerkt. De onderhandelingen zijn de afgelopen maanden in een stroomversnelling gekomen.

EU benut elke geopolitieke kans

Brussel heeft het sluiten van nieuwe akkoorden tot pijler gemaakt van zijn strategie om zich aan te passen aan de harde nieuwe wereldorde. De EU grijpt elke geopolitieke overwinning aan die ze kan pakken.

Lees ook | Europarlement stelt Mercosur-verdrag uit. Hoe dom kun je zijn?

India wil dat de Europese arbeidsmarkten opengaan voor studenten en gespecialiseerde IT-werknemers en wil in EU-landen zijn textiel, sieraden en schoeisel verkopen. De EU hoopt in India meer auto’s, wijn en sterke drank te slijten. Landbouw is grotendeels uitgesloten van het akkoord.

India kijkt naar Europa na invoerrechtenTrump

De EU heeft 27 lidstaten, India 28 staten. De EU heeft 24 officiële talen, India 22. Maar de Indiase bevolking is vier keer zeer groot als die van de EU. De EU heeft wel een aanzienlijk groter bbp: bijna 18 biljoen euro (18.000 miljard euro) tegen 4,18 biljoen voor India. Per hoofd van de bevolking is het verschil dus enorm.

Lees ook | Waarom het handelsverdrag Mercosur met Zuid-Amerika cruciaal is voor Europa

De vrijhandelsdeal is ook in het belang van India, omdat het land is getroffen door 50 procent invoerrechten in de Verenigde Staten. De EU wil de wereld het signaal geven dat het nog steeds overeenkomsten kan sluiten en nieuwe vrienden kan maken. De eerste trip van de voltallige Commissie, vorig jaar februari, ging niet voor niets naar New Delhi.

India blijft bondgenoot Rusland

Volgens kenners heeft de vriendschap tussen EU-handelscommissaris Maroš Šefčovič en zijn tegenhanger Piyush Goyal zeker geholpen. Het akkoord is ook ‘van grote betekenis’ voor António Costa, voorzitter van de Europese Raad – vanwege zijn familiegeschiedenis in India, vertelde een EU-ambtenaar. Costá’s vader Orlando was van Indiase afkomst.

India blijft intussen gewoon een bondgenoot van Rusland, waar het wapens en energie koopt. Indiase raffinaderijen zijn gesanctioneerd door Brussel.

Lees ook | Vrijhandel onder vuur: waarom Europa zich moet aanpassen

De Raad van de EU (de lidstaten) en het Europees Parlement moeten het akkoord nog goedkeuren. Pas na deze goedkeuringen kan het akkoord volledig in werking treden – wat nog maanden tot meer dan een jaar kan duren.

Het Europarlement ziet het strategische belang van een India-deal, maar wil wel garanties dat handelsnormen, duurzame ontwikkeling en waarden (milieu en sociale rechten) worden nageleefd.