De feiten: Groep Markuszower en SGP helpen kabinet-Jetten
Bron: Tweede KamerIn het debat over de Regeringsverklaring stortte de Tweede Kamer een lawine aan vragen en kritiek uit over premier Rob Jetten. Maar onverstoorbaar laveerde de D66’er soepel door het debat, terwijl hij zich bereid toonde om naar alle fracties te luisteren.
In het debat lag het accent op de sociaal-economische punten uit het coalitieakkoord en niet zozeer op migratie, zoals in andere jaren. Het ging onder meer over verhoging van de AOW-leeftijd, bezuinigingen op de gehandicaptenzorg, aanpak van armoede, de zogeheten vrijheidsbijdrage, de eigen bijdrage voor wijkverpleging en verhoging van het eigen risico.
Het kabinet moet van de oppositie de portemonnee trekken, plannen aanpassen en afzien van al te rigoureuze hervormingen. Dat moet het soms van links, maar vaak ook van beide flanken.
Groep Markuszower en SGP helpen coalitie
Achter de schermen heeft het kabinet al een deal gesloten met de Groep Markuszower en de SGP om de verhoging van de AOW-leeftijd vanaf 2033 te verzachten. Net als op de eerste dag van het debat, stuitte dat verbond op felle kritiek van onder meer GroenLinks-PvdA, SP, BBB, Partij voor de Dieren, ChristenUnie en 50PLUS.
Met deze twee partijen en het later tot deze ‘coalitie’ toegetreden JA21, heeft de regering een Kamermeerderheid. Jetten hoefde het AOW-plan daardoor niet in te trekken.
Jetten: langer werken om AOW betaalbaar te houden
De premier wees er diverse keren op dat tegenover elke AOW’er nog maar twee werkenden zullen staan. Daarmee is deze uitkering in de toekomst niet houdbaar, zei hij.
Stephan van Baarle (DENK) zei dat veel mensen zich aan de hand van de huidige AOW-leeftijd instellen op hun pensioen, maar dat het kabinet hun plannen dreigt te doorkruizen.
‘Het gaat om intergenerationeel vertrouwen. Mensen zullen vier maanden langer moeten werken om de AOW houdbaar te houden,’ antwoordde Jetten.
Oppositieleider Klaver: kabinet maakt valse start
Het kabinet schoffeerde de polder door nu al te willen tornen aan het in 2019 gesloten Pensioenakkoord met werknemers en werkgever. Maar Jetten denkt de boze bonden toch nog aan tafel te krijgen voor overleg over de nieuwe AOW-maatregel.
Oppositieleider GroenLinks-PvdA Jesse Klaver gelooft er niet in. Hij zei dat het kabinet een ‘valse start’ heeft gemaakt. Het kabinet moet volgens hem met de oppositie om de tafel, om het coalitieakkoord op bepaalde punten aan te passen.
Jetten dient PvdD en Denk van repliek
Zo nu en dan belandde de erfenis van het kabinet-Schoof op het bordje van Jetten. DENK en de Partij voor de Dieren wezen op toegenomen racisme en discriminatie als gevolg van onder meer uitspraken van leden van dat kabinet over ‘mislukte integratie.’ Jetten zou er niets tegen doen.
Daarop nam de premier het op voor ‘iemand die wegens een Arabisch klinkende achternaam wordt afgewezen bij een sollicitatie, of iemand die wegens zijn huidskleur telkens uit de rij wordt gepikt op een vliegveld. Zij hebben allemaal niks aan een coalitieakkoord en een leuk debat. Zij hebben iets aan heel concrete resultaten.’
Anders dan deze critici beoogden, wees hij in zijn reactie ook op de positie van ‘de Joodse student op de universiteit, die het gevoel heeft dat hij zich daar niet meer veilig kan uiten’.
EW’s visie: Debutant Jetten blijft overeind onder lawine van kritiek
Door: Carla Joosten, redacteur PolitiekDe jongste premier ooit doorstond het Kamerdebat over de Regeringsverklaring goed. Ernstiger dan Nederlanders de doorgaans goedlachse Jetten afgelopen jaren zagen, gaf hij er blijk van te weten dat hij de oppositie altijd nodig heeft.
Hij zal moeten ‘shoppen’ bij de linke en rechtse oppositie. Het wordt een ‘shoppositie’, zei de altijd snedige SP-leider Jimmy Dijk.
De concessies van D66
Jetten was aanvankelijk gespannen en hield zich stevig vast aan het spreekgestoelte, maar gaandeweg begon hij te gesticuleren en vrijmoediger te praten.
Hij verhulde niet dat zijn D66 principes heeft moeten opgeven, zoals afschaffing van de hypotheekrenteaftrek, om met de rechtsere partijen CDA en VVD een coalitie te kunnen vormen.
Geen roekeloze omgang met oppositie
Hoewel hij de omstreden punten uit het akkoord niet zomaar liet vallen, liet de premier wel merken dat er over die punten te praten valt. Dat is maar goed ook. Een al te roekeloze omgang met de kritische oppositie zal spoedig een einde aan zijn premierschap maken.
De komende maanden moet blijken hoeveel veren Jetten en de zijnen willen laten om linksom of rechtsom een meerderheid voor de kabinetsplannen in het parlement te krijgen.
De optimistische Jetten ziet er niet tegenop. Dat is goed nieuws, want op nieuwe verkiezingen zit niemand te wachten.
Wie zegt wat in het debat over de Regeringsverklaring van het kabinet-Jetten?
Bron: Jesse Klaver (GroenLinks-PvdA), Jimmy Dijk (SP), Mirjam Bikker (CU), Jan Struijs (50Plus), Geert Wilders (PVV), Hart van Nederland- ‘U zit straks alleen aan tafel,’ zei GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver op Jettens uitspraak dat het kabinet overleg met de sociale partners wil over de AOW.
- ‘U wilt uw AOW-plannen niet aanpassen, maar het al in de Tweede Kamer aangenomen box-voorstel is in een ochtend door de minister van Financiën aangepast,’ zei een boze Jimmy Dijk (SP).
- Mirjam Bikker (ChristenUnie) begrijpt de woede van de bonden over het AOW-plan: ‘Er gaat zo veel kapot door deze manier van werken. Span dat paard niet meer achter de wagen en werp geen handgranaten in de polder, maar geniet van de polder. Want het is een unieke traditie die wij in Nederland hebben, waar we trots op kunnen zijn.’
- ‘Ik was voornemens om niet meer te veel op het Malieveld te komen, maar ik ga daar echt staan,’ zei Jan Struijs (50Plus), die als politievakbondsman destijds nog onderhandelde over het Pensioenakkoord.
- PVV-leider Geert Wilders wees op het geringe vertrouwen in het kabinet, wat blijkt uit peilingen.
- Jetten reageerde op Wilders: ‘Het vertrouwen in de politiek is er slechter op geworden. Logisch door al dat ruziemaken, bekvechten en dingen voor ons uit schuiven. Bijna niks is echt opgelost. Mij gaat het erom wat de vertrouwenscijfers over een paar jaar zijn, welke problemen we dan wél hebben beetgepakt. Daarvoor gaan we aan het werk.’