Tientallen regeringsleiders troffen elkaar vrijdag 13 februari op de veiligheidsconferentie van München. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz haalde uit naar Donald Trump, maar zei ook dat de trans-Atlantische band gerepareerd moest worden. Ondertussen nam demissionair premier Dick Schoof afscheid van de Oekraïense president Zelensky.
In een klein hotelkamertje in München zag Schoof nog één keer de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Schoof werd geflankeerd door minister van Buitenlandse Zaken David van Weel (VVD) en minister van Defensie Ruben Brekelmans (VVD).
Op de Veiligheidsconferentie van München spraken zij over de vernietigende Russische aanvallen op het Oekraïense energiesysteem. De afgelopen weken voerde Rusland daar gerichte aanvallen op uit.
Kiev zonder stroom door Russische aanvallen
Het zorgde ervoor dat onder meer in de hoofdstad Kiev honderdduizenden Oekraïners in de vrieskou zaten.
Oekraïne wil graag dat Nederland meer geld uittrekt om het land in oorlog te steunen. Jaarlijks reserveert Nederland ruim drie miljard euro voor Oekraïne en incidenteel komt er nog wel eens wat geld bij.
Zo maakte het demissionaire kabinet vrijdag bekend dat het dit jaar nog 2 miljoen euro extra uittrekt voor het opsporen van Oekraïense kinderen die zijn meegenomen naar Rusland. Maar de Oekraïners zouden het liefst nog veel meer willen zien.
Ontmoeting Zelensky met Schoof in München
Dat werd vrijdag niet geregeld, ondanks een zeer hartelijke ontmoeting tussen de beide regeringsleiders. Bij binnenkomst vroeg Zelensky direct aan Schoof hoe lang hij nog premier is.
‘Slechts tien dagen te gaan’ zei de zichtbaar weemoedige demissionair premier. Zelensky zei dat hij het dat heel jammer vond en bedankte Schoof voor alle steun die hij aan Oekraïne had geboden.
‘Je bent altijd welkom in Kiev’ benadrukte Zelensky. Aan de Oekraïner legde de demissionair premier vervolgens de politieke stoelendans uit die straks plaats heeft.
Schoof legt kabinet-Jetten uit aan Zelensky
‘We zitten straks allemaal in verschillende posities. Ik stop in de politiek, minister van Defensie Brekelmans wordt straks de leider van de liberale partij VVD en minister van Buitenlandse Zaken David van Weel blijft minister. Maar wel op een andere plek, hij wordt minister van Justitie & Veiligheid.’
Daarop reageerde Zelensky gevat: ‘Allemaal very important people!’
Op de veiligheidsconferentie in München komen honderden regeringsleiders en hoogwaardigheidsbekleders van over de hele wereld samen.
Daar bespreken zij tijdens onderonsjes, lunches en discussiegesprekken de geopolitieke onrust in de wereld. Oekraïne is daarbij nog altijd een van de belangrijkste agendapunten.
Openingstoespraak Merz in München
In de openingstoespraak van de conferentie stond de Duitse bondskanselier Friedrich Merz daar onder meer bij stil. Volgens de Duitser is Europa sinds de oorlog in Oekraïne in 2022 uitbrak wakker geschud.
Het continent is druk bezig met het herbewapenen, al gaat dat niet altijd in het gewenste tempo.
Ook haalde Merz stevig uit naar de Verenigde Staten. De bondskanselier veroordeelde het idee van de Verenigde Staten dat het land geen bondgenoten meer nodig heeft in de wereld.
In de felle toespraak, die hij grotendeels in het Duits uitsprak, riep hij de Verenigde Staten op om de beschadigde trans-Atlantische relatie te herstellen.
Overgeschakeld op het Engels zei de Duitser: ‘Laten we het trans-Atlantische vertrouwen repareren en nieuw leven inblazen.’
Friedrich Merz: Europa kan niet zonder de VS
Sommige Europeanen schrijven de Amerikanen af nu zij onder president Donald Trump de confrontatie met Europa zoeken. Daarvoor toonde Merz begrip, maar hij noemde het ook ‘ondoordacht’.
Europa kan nog niet in zijn eentje de rauwe nieuwe wereld van rivaliserende grootmachten aan.
De toespraak van Merz was in lijn met de toon die de organisatie al voor aanvang had gezet. Begin deze week publiceerde zij het rapport Under destruction (‘wordt vernield’, een variant op under construction, ‘wordt verbouwd’).
Dat rapport beschouwt de geopolitieke situatie. Volgens het rapport breken de Amerikanen de wereldorde af die in 1945 juist onder hun leiding is ontstaan, omdat ze vinden dat de huidige wereldorde niet meer voor hen werkt. Europa moet met een antwoord komen. De toespraak van Merz was daarvoor een aanzet.