Europarlement stelt Mercosur-verdrag uit. Hoe dom kun je zijn?

Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen spreekt tijdens een ‘State of the Union’-debat in het Europees Parlement in Straatsburg (Foto: ANP)

Het Europees Parlement heeft woensdag 21 januari een slag toegebracht aan het recent in Paraguay ondertekende handelsakkoord van de EU met de Mercosur-landen. Het steunt een voorstel om het verdrag te toetsen bij het hoogste gerechtshof van de Europese Unie.

Een groep van 145 leden van het Parlement had gevraagd om de stemming. Zij hebben vraagtekens bij de juridische basis.

De Commissie heeft het akkoord opgesplitst in een snel toepasbaar handelsluik en een breder partnerschapsakkoord.

Dit kan in strijd zijn met eerdere Europese afspraken, die uitgaan van een gemengd akkoord dat ook nationale ratificatie vereist.

Ook twee andere aspecten van het akkoord moeten juridisch worden getoetst.

Resolutie ingediend door Groenen

Een kleine meerderheid stemde voor de resolutie, ingediend door een groep onder leiding van de Groenen en linkse Parlementariërs en die steun kreeg onder liberale, socialistische en centrum-rechtse politici.

De stemming over het akkoord, waarover 25 jaar is onderhandeld, had plaats tegen de achtergrond van protesten van boeren buiten het Parlement in Straatsburg. De demonstratie begon dinsdag en ging de hele nacht door, tot woensdagmiddag.

Het kan meer dan een jaar duren voordat het Hof een advies uitbrengt.

Zo’n advies kan leiden tot wijzigingen in de overeenkomst als die op punten onverenigbaar is met het EU-recht.

In de tussentijd wordt het ratificatieproces opgeschort.

Tijden van geopolitieke onrust

De Europese Commissie kan inzetten op voorlopige toepassing van de overeenkomst – een optie die eerder deze maand door de lidstaten werd gesteund.

De Europese Raad kan besluiten om het handelsdeel voorlopig toe te passen voor het Parlement heeft ingestemd.

Het is te hopen dat de Europese Raad dit beslist. In tijden van geopolitieke onrust heeft de Europese Unie nieuwe vrienden en zakenpartners nodig.

De Mercosur-landen vertegenwoordigen bijna 300 miljoen consumenten. Bovendien hebben ze over kritieke grondstoffen die Europa mist.

‘De echte winnaars: Trump en Xi Jinping’

Europarlementariër Gerben-Jan Gerbrandy (D66) reageert terecht verbolgen op de stemming.

‘Europarlementariërs laten kleine deelbelangen prevaleren boven het geopolitieke belang voor de EU, dat zwaarder zou moeten wegen.

De wereld krijgt het signaal dat met de EU geen zaken kan worden gedaan. De echte winnaars: Trump en Xi Jinping, die hun macht in Zuid-Amerika kunnen versterken.’

Ook de Vlaamse Kathleen Van Brempt (Vooruit) betreurt de goedkeuring van de resolutie.
‘Dit is een bewuste vertragingszet die de democratische besluitvorming ondergraaft en Europa op een cruciaal moment verzwakt.’