Blunders zullen Amsterdamse PvdA zwaar beschadigen

24 december 2013Leestijd: 5 minuten

De financiële blunders van de Amsterdamse PvdA-wethouder Hilhorst kosten de stad dagelijks 1.000 euro aan rente. En er is ook nog een paar miljoen zoek. De tijd van genade voor falende PvdA-kameraden in het rode bolwerk aan de Amstel is echt voorbij.

In de Republiek aan de Amstel heerst een vertrouwde politieke sfeer, gekweekt dankzij eeuwig ogende omstandigheden en onwankelbare zekerheden – bijvoorbeeld een en dezelfde politieke partij die al jaren de grootste is en de burgemeester levert.

De stad is in de greep van de ijzersterke positie van die partij en doet denken aan het Rusland van na de Revolutie (1917), maar dan zonder chaos en honger. Veel idealen, kameraden als zonnekoningen, tandeloze oppositietijgers, gebrekkige bestuurlijke kwaliteiten en een welwillend electoraal klimaat waarin de selectieve mantel der liefde het belangrijkste wapen is.

Voeg daarbij een afstand tussen droom en daad die nog altijd als groot wordt ervaren en je hebt het recept voor politieke problemen.

Volle borst

Die afstand moedigt kameraden aan die Marx nog nooit hebben gelezen en toch menen dat zijn droom werkelijkheid moet worden, er alles te doen die werkelijkheid naar hun hand te zetten.

Met inachtneming van de inspirerende woorden van De Internationale, tot 1944 het volkslied van de Sovjet-Unie, door alle partijgelederen nog steeds uit volle borst meegezongen: ‘Ontwaakt verworpenen der aarde.’

Dat ontwaken kreeg vorige week een wel buitengewoon karakter toen Amsterdam, de bakermat van de sociaal-democratische beschaving, het toneel werd van een gul kerstgeschenk ter waarde van 188 miljoen euro, dat de Kerstman de verworpenen der aarde kwam brengen.

Ruimhartig

Gepruts bij de omzetting van twee databestanden deed komma’s twee plaatsen naar rechts opschuiven, waardoor centen in euro’s werden omgezet en niet 1,88 miljoen euro aan woonkostenbijdrage werd overgemaakt naar tienduizend Amsterdamse minima, maar het honderdvoudige.

Wie recht had op 300 euro, werd door de ruimhartige Kerstman met 30.000 euro verrast. Om het kerstverhaal verder op te vrolijken, waren het de minima zelf die naar de gemeente belden met de vraag of ‘deze kerstgratificatie‘ wel de bedoeling was.

Tot op dat moment hadden de verantwoordelijke ambtenaren toegekeken maar geen onrechtmatigheden geconstateerd. Tja, Kerstmannen hebben niet voor niets een rood pak aan en in ’s lands hoofdstad delen ze vaker geschenken uit op kosten van de breedgeschouderde belastingbetaler.

Geen berouw

Toch zal deze affaire meer schade toebrengen aan de grootste Amsterdamse partij, de PvdA, dan menigeen denkt. Vooral na de prominente rol van de PvdA rond het laatste schandaal inzake het erfpachtreferendum.

Daarbij heeft die partij, met steun van GroenLinks, Amsterdammers laten afluisteren die handtekeningen verzamelden voor dat referendum, zonder te melden dat de gesprekken werden opgenomen. Zonder enig berouw wuifde de PvdA de kritiek van strafbaar handelen weg.

De opnames zouden immers zijn gemaakt in de openbare ruimte, hetgeen niet strafbaar is.

Je zou denken dat de PvdA de juridische regels rondom opnames tot in de haarvaten kent, aangezien zij ook de eigen fractievergaderingen opneemt om daar later haar Kamerleden mee te chanteren. Maar in dit geval zat de Amsterdamse fractie er duidelijk naast en heeft zij de wet overtreden.

Mes

Zij zal dat waarschijnlijk anders ervaren. Het tweede couplet van De Internationale luidt: ‘De staat verdrukt, de wet is logen.’

Bij de miljoenenblunder van 188 miljoen euro is de Amsterdamse gemeenteraad pas echt wakker geschud. Zij laat niet langer met zich sollen door de kameraden. CDA en D66 spraken van ‘een ongekende, dramatische blunder die nog nooit eerder is vertoond in de Nederlandse geschiedenis’.

Stadspartij Red Amsterdam wist het verbale mes het diepst te steken. ‘Dat de wethouder weinig verstand heeft van financiën, wisten we al. Maar we dachten dat hij als oud-columnist wel het verschil zou weten tussen een punt en een komma,’ aldus voorman Roderic Evans-Knaup.

Obama aan de Amstel

De verantwoordelijke wethouder in kwestie is oud-columnist en voormalig VARA-ombudsman Pieter Hilhorst die op uiterst twijfelachtige gronden is benoemd tot opvolger van de gerespecteerde wethouder van Onderwijs en Financiën Lodewijk Asscher, toen die naar Den Haag vertrok om vicepremier en minister van Sociale Zaken te worden.

Hilhorst wist zijn dromerige makkers in het hart te raken met een toespraak ter ondersteuning van zijn kandidatuur. In het Amsterdamse dagblad Het Parool verklaarden zij in hem een ‘Obama aan de Amstel’ te hebben gevonden, hetgeen hem geen windeieren heeft gelegd.

De Amsterdamse PvdA-fractie liep harder met hem weg dan met zijn uitdager, de ervaren Martien Kuitenbrouwer. Dit tot ongenoegen van prominente partijleden, waarvan één anoniem over Hilhorst liet optekenen: ‘Ik heb die snuiter nooit op een ledenvergadering gezien en nu is hij ineens wethouder.’

‘Iets kleins’

Die snuiter haalde vorige week zijn schouders op toen de lokale pers hem vroeg naar de motie van wantrouwen die tegen hem werd ingediend vanwege de miljoenenblunder. ‘Een motie van wantrouwen is een paardenmiddel en dat paardenmiddel ging over iets heel kleins. In die zin vond ik het niet goed begrijpelijk.’

Voor de duidelijkheid: ‘iets kleins’ betrof hier 186 miljoen euro die te veel is uitgekeerd, waarvan 4 tot 8 miljoen nog zoek is en de overige 180 miljoen ‘technisch’ is teruggevorderd. De blunder kost de gemeente 1.000 euro per dag aan rente.

Een mens hoort eerlijk te blijven tegenover zichzelf. Niet alle PvdA-kameraden zijn incapabel. De burgervader Eberhard van der Laan is in alle denkbare opzichten een verademing ten opzichte van zijn voorganger.

Lodewijk Asscher

Ook zonder enig vergelijkend perspectief, dat in dit geval gunstig zou uitpakken voor iedereen die na Job Cohen de stad zou leiden, is Van der Laan een burgemeester naar het hart van vele Amsterdammers, ook het mijne. Hij is daadkrachtig, helder en bovendien burgervader van iedereen.

Voorbij zijn de dagen dat de hoofddoekdragers en hun mannelijke superieuren alle aandacht en middelen kregen die een burger maar kan wensen. Hetzelfde gold voor Lodewijk Asscher, wiens vertrek naar Den Haag een groot verlies is voor Amsterdam.

Ik zal niet suggereren dat wethouder Hilhorst had moeten aftreden. Want tegenwoordig blijven politici, ook leden van de regering, voor veel grovere afdwalingen zitten. Ook zal ik niet zeggen dat ik verlang naar foutloze politici.

Wel wens ik een politiek klimaat waarin blunders en tegenprestaties niet langer genadevol worden benaderd. De macht in de hoofdstad moet fundamenteel worden uitgedaagd.

Dat is in het belang van de PvdA en alle Amsterdammers, verworpenen der aarde of niet.

Ingelogde abonnees van EWmagazine kunnen reageren
Bij het plaatsen van een reactie geldt een aantal voorwaarden. Klik hier voor de voorwaarden.

Reacties die anoniem worden geplaatst of met een overduidelijke schuilnaam zullen door de moderator worden verwijderd, evenals reacties die niets met het onderwerp van het artikel te maken hebben. Dit geldt evenzeer voor racistische of antisemitische reacties. De moderator handelt in opdracht van de hoofdredacteur.