Roelof Bouwman Premium Corner

Internationale verdragen zijn nooit heilig, ook niet als ze over klimaat of asiel gaan

20 september 2022Leestijd: 3 minuten

Vrijwel elke discussie kan in Nederland worden stilgelegd met de uitroep: ‘Wat u zegt, is in strijd met internationale verdragen.’ Dat is nergens voor nodig, schrijft Roelof Bouwman.

Ons land staat wereldwijd bekend om z’n molens, klompen, tulpen en coffeeshops. Onze debatcultuur daarentegen is weinig vermaard. Hoe kan het ook anders?

Roelof Bouwman (1965) is historicus en journalist. Hij schrijft wekelijks over politiek, geschiedenis en media.

Zelfs in de Tweede Kamer – waar debatteren toch core business is – komen veel sprekers moeizaam uit hun woorden. Een heel verschil met bijvoorbeeld het Britse Lagerhuis, maar ook met de Duitse Bondsdag en de Franse Assemblée. Maar weinig Nederlandse fractievoorzitters zouden het daar langer dan een week uithouden.

Ook onze premiers zijn meestal geen retorische kanonnen. Wanneer ze één keer in hun politieke loopbaan een uitspraak doen die blijft hangen in het collectieve geheugen, mogen ze al blij zijn. Denk aan Ruud Lubbers met zijn ‘no-nonsense’-beleid, de afgeschudde ‘ideologische veren’ van Wim Kok en natuurlijk ‘fatsoen moet je doen’ van Jan Peter Balkenende.

Onze huidige minister-president (‘ik heb daar geen actieve herinnering aan’) maakte het selectieve geheugen iconisch. Oók een prestatie.

Het is een verdrag, geen dictaat

Illustratief voor ons weinig sprankelende discussieklimaat is dat vrijwel elke gedachtewisseling kan worden stilgelegd met de uitroep: ‘Wat u zegt, is in strijd met internationale verdragen.’ Daarna volgt vaak een eerbiedig zwijgen.

Internationale verdragen, zo moeten we kennelijk geloven, zijn uit de hemel nedergedaald en wie hun nut en eeuwigheidskarakter betwist, maakt zich schuldig aan blasfemie. Handen af dus van – bijvoorbeeld – het Internationaal Vluchtelingenverdrag van Genève (1951) en het VN-Klimaatakkoord van Parijs (2016).

Het is een onzinnige redenering. Een verdrag is eenvoudigweg een door twee of meer partijen vrijwillig aangegane overeenkomst ter regeling van bepaalde zaken. Ook is een verdrag per definitie opzegbaar. Anders zou het geen verdrag zijn, maar een dictaat.

Laden…

Word abonnee en lees direct verder

Al vanaf € 9,- per maand leest u onbeperkt alle edities en artikelen van EW. Bekijk onze abonnementen.

Verder lezen?

U hebt momenteel geen geldig abonnement. Wilt u onbeperkt alle artikelen en edities van EW blijven lezen? Bekijk dan onze abonnementen.

Bekijk abonnementen

Er ging iets fout

Uw sessie is verlopen

Wilt u opnieuw

Premium Corner

Ingelogde abonnees van EWmagazine kunnen reageren
Bij het plaatsen van een reactie geldt een aantal voorwaarden. Klik hier voor de voorwaarden.

Reacties die anoniem worden geplaatst of met een overduidelijke schuilnaam zullen door de moderator worden verwijderd, evenals reacties die niets met het onderwerp van het artikel te maken hebben. Dit geldt evenzeer voor racistische of antisemitische reacties. De moderator handelt in opdracht van de hoofdredacteur.