Leo Kwarten

Het valt waarachtig niet mee een Arabische Bovenbaas te zijn

14 september 2021

De Arabische Golfregio is doorspekt met types die van gekkigheid niet weten wat ze met hun geld aan moeten, schrijft Leo Kwarten. Dat valt heus niet altijd mee.

In Marten Toonders Avonturen van Tom Poes figureert de grootondernemer Amos W. Steinhacker, alias AWS. Hij verschijnt in de gedaante van een kleine, driftige kikker. AWS geeft leiding aan de negen meest vermogende magnaten van Rommeldam. Deze Bovenbazen wonen in de beslotenheid van de Gouden Bergen, ver weg van het gepeupel. Ze vervelen zich er kapot – ze bezitten immers alles al – zodat ze hun dagen slijten met het uitruilen van aandelen. Zó rijk is AWS dat hij alleen nog maar met zijn initialen wil worden aangesproken. ‘Noem me geen meneer!’ brult hij geregeld. ‘Ik ben geen minvermogende!’

Leo Kwarten (1957) is arabist en antropoloog. Als zelfstandig gevestigd adviseur werkt hij voor bedrijven die opereren in het Midden-Oosten. Daarnaast publiceert hij over politiek en religie in de regio.

De Arabische Golfregio zit vol met AWS’en, puissant rijke prinsen en zakentycoons die alles al bezitten, en zelfs nog iets meer. Die nog slechts Lamborghini’s en jachten aanschaffen als tijdverdrijf en onderling alleen nog kunnen concurreren door steeds hogere wolkenkrabbers te bouwen. In de westerse pers worden ze doorgaans bij hun initialen genoemd. ‘Mohammed bin Salman’ is immers zo’n mond vol, nog los van de abominabele uitspraak waaraan Arabische namen in westerse monden ten prooi vallen. Aldus worden ze MBS, MBZ of HBJ genoemd. Maar ook omdat de Arabische Bovenbazen de wereld der minvermogenden met haar platte titulatuur allang zijn ontstegen.

Een piramidevormig museum met daarin 200 bizarre auto’s

Het valt waarachtig ook niet mee als je alles kunt kopen. Sommige Arabische miljardairs gaan uit verveling dan maar van alles sparen en openen een museum. Zoals FBQ in Qatar, een 73-jarige industrieel met een financieel gewicht van omgerekend 1,35 miljard euro. Hij heeft 600 oldtimers – personenauto’s en trucks – verzameld en tentoongesteld in een Arabisch fort. Hij concurreert voor de grap met HBH in Abu Dhabi, een afgezwaaide militair met een vermogen van 17 miljard euro. HBH sleutelt graag. Resultaat: een piramidevormig museum met daarin 200 bizarre auto’s, waaronder een reusachtige Dodge met slaap- en woonkamers erin. En de auto kan nog rijden ook!

Geinig toch?

Sommigen lukt het om zich aan de sleur van het miljardairsleven te ontworstelen. Neem de 51-jarige Tahnoun bin Zayed (TBZ), de nationale veiligheidsadviseur van de VAE (Verenigde Arabische Emiraten). Hij trekt tevens aan de touwtjes bij een handvol holdings. Hij is een spy chief die onder de radar opereert en moeiteloos staatsbelangen en privézaken combineert. ‘Hij speelt een ragfijn spel,’ zou Toonders AWS waarderend zeggen. Van TBZ is bekend dat hij onverwacht opduikt in Teheran of Khartoum waar men zijn aanwezigheid pas opmerkt als een Boeing met Manchester City-logo naar de gate taxiet: geleend van broer Mansour die de trotse bezitter van de Britse voetbalclub is.

Lees ook deze blog van Leo Kwarten: Weinigen zijn zo rijk geworden als beveiligers in Irak

TBZ heeft ook zwarte
band in jiujitsu

Minder bekend is TBZ’s zwarte band in jiujitsu. In 1995, tijdens zijn studie in de Verenigde Staten, meldde de prins zich bij een sportschool in San Diego waar hij zichzelf introduceerde als ‘Ben’. Hij ontpopte zich al snel tot de vlijtigste leerling. Er wordt gezegd dat de sjeik voorafgaand aan de training zelf de mat schoonmaakte, een klusje dat doorgaans wordt overgelaten aan beginnende witte banden. Zijn trainer was onder de indruk van zijn inzet. Pas maanden later vertelde Ben dat hij eigenlijk – ja, sorry – TBZ heette. Hij heeft van Abu Dhabi een begrip in de jiujitsu-wereld gemaakt. Voor privélessen laat TBZ andere zwarte banden van over de hele wereld naar zijn dojo vliegen.

Er zijn ook Arabische Bovenbazen die qua vermogen weliswaar in de Gouden Bergen vertoeven, maar zich nooit hebben kunnen ontworstelen aan het niveau van Toonders schurken Hiep Hieper en Bul Super. Neem Tahnouns broer Issa, IBZ voor intimi. Hij beheert een bescheiden 200 miljoen euro. In 2009 werd de sjeik wereldnieuws toen een video uitlekte waarop is te zien hoe IBZ een zakelijk conflict met een Afghaanse graanhandelaar op doortastende wijze beslecht.

Een samenzwering ligt altijd op de loer

De video is niet bedoeld voor mensen met een zwakke maag. Zo wordt de ongelukkige door de sjeik geslagen en geëlektrocuteerd en worden zijn genitaliën in brand gestoken met aanstekervloeistof. Na een uurtje rijdt IBZ met zijn SUV nog even over zijn benen, waarbij knappende geluiden te horen zijn. De Afghaan lag drie maanden in het ziekenhuis, maar heeft het wel overleefd. De video werd naar buiten gebracht door de broertjes Nabulsi, de twee Amerikaans-Libanese assistenten van de sjeik.

Bovenbaas of niet, IBZ moest wegens de mishandeling in de Verenigde Arabische Emiraten voor de rechter verschijnen. Hij werd echter direct vrijgesproken, hoewel hij op de video toch duidelijk te zien is.

Hoe dat kan? ‘Ontoerekeningsvatbaar’ was het oordeel van de rechter. IBZ zou op het betreffende moment onder invloed zijn geweest van drugs, waardoor hij niet wist wat hij deed. De echte schuldigen waren de broers, zei de rechter. Zij zouden IBZ stiekem hebben gedrogeerd, het incident in scène hebben gezet en vervolgens hebben getapet met als doel de sjeik te chanteren. Een samenzwering dus! De twee zijn bij verstek veroordeeld tot vijf jaar cel.

Vanuit de Verenigde Staten, waarheen ze waren uitgeweken, reageerden de broertjes verontwaardigd op het vonnis en hebben ze geprobeerd hun blazoen te zuiveren. Maar wie gelooft hen? Ze zijn per slot van rekening minvermogenden die niets hebben begrepen van het ragfijne spel dat hier is gespeeld.

Ingelogde abonnees van EWmagazine kunnen reageren
Bij het plaatsen van een reactie geldt een aantal voorwaarden. Klik hier voor de voorwaarden.

Reacties die anoniem worden geplaatst of met een overduidelijke schuilnaam zullen door de moderator worden verwijderd, evenals reacties die niets met het onderwerp van het artikel te maken hebben. Dit geldt evenzeer voor racistische of antisemitische reacties. De moderator handelt in opdracht van de hoofdredacteur.