Philip van Tijn

Idealisme is vooral voor verder weg

28 februari 2021

Het is maar al te menselijk: hoe verder weg onrecht plaatsvindt, des te harder neem je dat op de korrel, schrijft Philip van Tijn. En omgekeerd: als iets dichtbij komt, beginnen persoonlijke overwegingen en het eigenbelang op te spelen.

In mijn ogen is de Foto van het Jaar (2021) al gemaakt. Deze stond de afgelopen week in de kranten: de enorme berg plastic afval in het Vondelpark, die was achtergelaten door duizenden jongeren die op een prachtige lentedag toonden genoeg te hebben van de coronamaatregelen.

Philip van Tijn

Philip van Tijn is bestuurder, toezichthouder en adviseur. Hij schrijft wekelijks een blog over de actualiteit.

Over dat thema hebben al heel wat sociale wetenschappers zinnige en nog meer onzinnige dingen gezegd en geschreven – daar blijf ik even van af. Maar het thema jong versus oud woedt ook op een ander front: de jongeren die fulmineren tegen de ouderen omdat zij van de wereld een troep hebben gemaakt waarmee ze volgende generaties hebben opgezadeld. Daarom stemmen jonge kiezers in sterke mate op partijen die zich milieubewust tonen.

Nu wil ik niet beweren dat vrijwel alle ‘Vondelpark-jongeren’ op partijen stemmen die het milieubewustzijn hoog in hun vaandel hebben, maar het zullen er nogal wat zijn. De foto laat de enorme kloof zien tussen hoge, abstracte idealen en de rauwe dagelijkse werkelijkheid.

MeToo is niet altijd s‘tructureel’

Dat verschijnsel fascineert me en het aardige is dat er dagelijks voorbeelden zijn te vinden. In de afgelopen week verscheen er ook een rapport over de seksuele intimidatie bij D66. Een rapport van een onafhankelijk onderzoeker, met D66 zelf als opdrachtgever. Het werd bijna juichend in ontvangst genomen door partijleider Sigrid Kaag. Nergens was gebleken dat D66 ‘een structureel onveilige omgeving’ is. ‘Zo ken ik onze partij ook niet,’ voegde ze er ten overvloede aan toe – waaraan ik op mijn beurt toevoeg dat ze haar partij overwegend vanuit het buitenland heeft gekend.

Lees meer over dit onderwerp: Kaag reageert bleekjes op #MeToo-rapport D66

EW temperde het enthousiasme van Sigrid Kaag meteen onder de kop ‘Kaag reageert bleekjes op #MeToo-rapport D66’ en dat was ook de teneur in andere media en commentaren. Het contrast met de wijze waarop datzelfde D66 zijn hoge morele normen in welluidende bewoordingen loslaat op veel dat op aarde niet deugt, is groot. Ook waar het MeToo betreft, maar dan een eind verder weg; dan zijn zaken die niet horen (ook toeslagen, racisme en nog veel meer) al gauw ‘structurele misstanden’ (aan onze premier, van weer een andere partij, danken we het begrip “systemisch”.

Het is maar al te menselijk: hoe verder weg onrecht plaatsvindt, des te harder neem je dat op de korrel. En omgekeerd: als iets dichtbij komt, beginnen persoonlijke overwegingen en het eigenbelang op te spelen. Ook al recent was een mooi voorbeeld hiervan is de woede van de bevolking van het Amsterdamse stadsdeel IJburg. Daar stemt een bovengemiddeld deel van de bevolking op partijen die Nederland vooruit willen helpen met heel veel windmolens. Maar toen de gemeente Amsterdam het IJ voor IJburg koos als een serieuze locatie voor windmolens, waren de rapen gaar.

Is een grap’ over Akwasi erger dan moderne slavernij?

Virgil van Dijk, aanvoerder van ‘Oranje’ stikte bijna van verontwaardiging toen Johan Derksen zijn weinig geslaagde grap over Akwasi maakte. Virgil is ook een van de hartstochtelijke dragers van de BLM-beweging. Knielen en de vuist ballen vóór een wedstrijd, in de Engelse voetbalcompetitie niet de eigen naam op het shirt, maar ‘Black Lives Matter’ – het kan niet op.

Lees ook het commentaar van Gerry van der List: Verkeerde keus voor Qatar maakt boycot WK nog niet zinvol

Het kost Virgil trouwens ook niets. Maar met het WK voetbal in Qatar heeft hij geen probleem, al heeft The Guardian kort geleden onthuld dat bij de bouw van de stadions voor het WK in Qatar 6.500 mensen zijn omgekomen. Heel netjes worden die ‘arbeidsmigranten’ genoemd, maar het zijn, afkomstig uit doodarme landen als Nepal en Bangladesh, domweg de 21ste-eeuwse slaven. Maar ik geeft toe: het is oneindig veel makkelijker om je fel uit te spreken over de slavernij in de achttiende en negentiende eeuw, want daar kun je je geen buil vallen, en aan een WK wel.

Knielen tegen de voorbije slavernij, racen in de huidige

Dat heeft ook Lewis Hamilton goed begrepen, de grote man van de Formule 1. De Britse coureur is zevenvoudig wereldkampioen en toucheert een jaarsalaris van 55 miljoen euro. En als kind van een zwarte vader en een blanke moeder is hij een hartstochtelijk aanhanger van de BLM- en de antislavernijbeweging. Hij heeft het knielen en vuistballen vóór een race geïntroduceerd en is erg boos op zeven collega’s (onder wie Max Verstappen) die daar maling aan hebben.

Dezer dagen schreef hij, aan de vooravond van het nieuwe F1-seizoen op Twitter: ‘Zolang ik lucht in mijn longen heb, zal ik blijven vechten voor verandering.’ Goed gebruld, leeuw! Hopelijk doet hij dat ook bij de openingsrace in Bahrein en de slotrace in Abu Dabi, waar de moderne slavernij bestaat (afschaffing van slavernij is tegen de sharia, dat wist u toch wel!).

Lees deze column van Philip van Tijn terug: Waarom Lewis Hamilton in een zwarte Mercedes rijdt

Ik kijk speciaal naar de races om elke keer te constateren dat van de honderd monteurs en mécaniciens van Mercedes – Hamiltons team – niet één een kleurtje lijkt te hebben. Onze Lewis hoeft maar met zijn vingers te knippen om dat voor elkaar te krijgen. Maar nee. Want tegenover idealisme staat realisme en tussen droom en daad staan heel wat bezwaren in de weg.

Ingelogde abonnees van EWmagazine kunnen reageren
Bij het plaatsen van een reactie geldt een aantal voorwaarden. Klik hier voor de voorwaarden.