De feiten: Onderzoeksbureau verprutst onderzoek en moet betalen
Bron: De RechtspraakMeestal worden conflicten over grensoverschrijdend gedrag uitgevochten door werkgever en werknemer, niet zelden met als resultaat een vaststellingsovereenkomst en een geheimhoudingsverklaring. ‘Verstoorde arbeidsverhoudingen’, heet het dan.
Pijnpunt kantonrechters
Of het onderzoek naar die grensoverschrijdingen, meestal uitgevoerd door een extern bureau ingehuurd door de werkgever, degelijk is verlopen, is een vraag waar veel kantonrechters niet aan toekomen.
Afgelopen jaren stond voor het eerst een onderzoeksbureau terecht voor de schade die slordig integriteitsonderzoek heeft berokkend. Bureau Bezemer & Schubad, naar eigen zeggen marktleider in de branche, deed onderzoek naar ‘Iris’, een medewerker van het Albert Schweitzer Ziekenhuis in Dordrecht.
Onderzoek EW
Dit nadat Iris zelf had geklaagd over grensoverschrijdend gedrag door een bestuurslid. Eerder schreven Follow the Money en EW Onderzoek al over deze zaak. Na een tussenvonnis in 2024, waarin bureau Bezemer & Schubad werd veroordeeld, volgde in maart het eindvonnis.
Bezemer & Schubad (dus niet haar oud-werkgever) moet Iris, nog los van de rente over drie jaar tijd, bijna 30.000 euro vergoeden. Voor inkomensschade en voor het aantasten in haar persoon. Daarnaast moet Bezemer & Schubad het onderzoeksrapport over haar intrekken, op last van een dwangsom van maximaal 100.000 euro.
EW's visie: Onderzoek alle onderzoeksbureaus
Door: Geerten Waling, redacteur RechtsstaatZeker sinds #MeToo heeft integriteitsonderzoek een vlucht genomen, zo onderzocht EW eerder. Het vaker melden van grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer, al dan niet seksueel, heeft geleid tot een piek aan activiteit in de integriteitsindustrie.
Werkgevers wijken maar wat graag uit naar externe, ‘onafhankelijke’ onderzoeksbureaus om de integriteit en de sfeer op de eigen werkvloer te onderzoeken.
Extern rapport maakt ingrijpen makkelijk
Met zo’n negatief extern rapport in de hand, hoe wankel en eenzijdig ook, is het makkelijk ingrijpen. Verstoorde arbeidsverhoudingen, een gunstige vaststellingsovereenkomst (altijd geheim!) en de opdrachtgever is – hoepla – verlost van lastige werknemers. Ongeacht wat ze precies fout hebben gedaan.
Geen haan die ernaar kraait, zo bevestigden juristen tegenover EW. De kantonrechter, die zich buigt over het arbeidsrecht, kan alleen oordelen over zaken die hem worden voorgelegd. Vaak laten beklaagden en benadeelden het na om het integriteitsonderzoek – zoals door Bezemer & Schubad – in te brengen in de rechtszaak. En blijft ‘ontslag op bestelling’ ongestraft bestaan.
Uniek aan de zaak van Iris en het ziekenhuis in Dordrecht is dat hier niet de werkgever of de werknemer, maar het onderzoeksbureau door de rechter werd beoordeeld.
Oordeel rechtbank Rotterdam
De rechtbank Rotterdam oordeelde vernietigend: het bureau Bezemer & Schubad heeft geen zorgvuldig onderzoek uitgevoerd en moet de benadeelde (Iris) zelfs een schadevergoeding betalen.
De rechtbank oordeelde dat Bezemer & Schubad de ‘essentiële vereiste van hoor en wederhoor in ernstige mate heeft geschonden’ en op meerdere punten ‘ernstig tekort is geschoten en onrechtmatig heeft gehandeld tegenover de eiseres’. En dat niet alleen: ook moet het bureau zijn onderzoeksrapport intrekken.
Dat vonnis tegen de ‘marktleider’ is een ondermijning van alles waar de integriteitsindustrie voor zegt te staan. Slordige methodologie, tendentieuze vraagstellingen en eenzijdig oordelen over verhoudingen op de werkvloer zijn met dit vonnis niet langer straffeloos.
Dat is winst, aangezien onderzoeksbureaus – Bezemer & Schubad voorop – ondanks alle negatieve publiciteit geen lessen lijken te hebben getrokken uit het scala aan arbeidsrechtelijke rampen dat zij in de afgelopen jaren mede hebben veroorzaakt.