Influencers zeggen het, dus dan moet het waar zijn. EW‘s wetenschapsredacteur Laurien Onderwater duikt goedgemutst in de wonderlijke wereld van online gezondheidshypes en scheidt het kaf van het koren. Deze week: je tanden zetten in een pakje boter is volgens gezondheidsgoeroes uiterst gezond.
Doodvermoeide ouders kunnen zo wanhopig zijn dat ze alles aanpakken: een slimme wieg die de geluiden en bewegingen van de baarmoeder imiteert (ja, die bestaat: prijs is 1.395 euro en hij is uitverkocht), slaapcursussen van een paar honderd euro of zelfs het inhuren van een nacht-nanny.
Alles om eindelijk een nacht door te kunnen slapen. Heel begrijpelijk, alleen moet je dan wel diep in de buidel willen en kunnen tasten.
Gelukkig zijn daar de momfluencers (moeders die via sociale media een inkijkje in hun gezinsleven geven, opvoedtips delen en daar hun boterham mee verdienen) met een goedkope en uiterst simpele truc om je baby de hele nacht door te laten slapen: het voeren van stukjes boter voor het naar bed gaan.
Claim 1: Baby’s slapen de hele nacht door als je ze voor het slapen boter voert
Waar vroeger nog een papfles (bestaande uit melk aangedikt met rijstmeel) werd aangeraden om een baby door te laten slapen, is dat nu dus boter. Het zou zuigelingen een vol gevoel geven, zodat ze er de hele nacht tegenaan kunnen. Slapend dan.
Alsof een baby alleen maar wakker wordt, omdat hij honger heeft. Daar zijn tal van oorzaken voor en soms is er zelfs geen reden. Hoe frustrerend dat ook is. Uit onderzoek blijkt bovendien dat wat een baby overdag eet geen invloed heeft op hoe vaak hij ’s nachts wakker wordt.
Dus uitgeputte ouders: laat dat pakje boter alsjeblieft staan. Het is namelijk niet zonder risico’s. Zo kan boter bij baby’s jonger dan zes maanden de darmflora verstoren, waardoor ze vatbaarder worden voor infectieziekten, zegt Nina Jane Chad, onderzoeker aan de Universiteit van Sydney en adviseur op het gebied van voeding voor zuigelingen en jonge kinderen bij de WHO, tegen The Guardian.
Vanaf ongeveer zes maanden hebben baby’s behoefte aan vaste voeding om zich goed te kunnen ontwikkelen. Boter past daar niet bij: het bestaat vrijwel volledig uit verzadigd vet en levert nauwelijks essentiële voedingsstoffen.
Oordeel van uw wetenschapsredacteur over het voeren van boter aan baby’s:
Hoe verleidelijk het ook klinkt, sla deze slaaptruc over, want je baby wordt er niet beter van.
Claim 2: Boter snacken helpt bij het afvallen
Nóg een boterbewering. Want niet alleen baby’s zouden baat hebben bij een paar happen boter, ook volwassenen. Op YouTube, Instagram en TikTok wemelt het van de filmpjes van zelfbenoemde gezondheidsgoeroes die een hap van een blok roomboter nemen. Gewoon, als snack.
Dat boterbunkeren is vaak onderdeel van het carnivoor dieet, waar ik nog een aparte aflevering aan zal wijden.
Ga je van het idee alleen al kokhalzen? Dan kun je ook een eetlepel boter door de koffie mengen. Deze bulletproof coffee, een trend die is overgewaaid uit de Verenigde Staten, zou extra romig smaken en – net als het snacken van boter – legio voordelen hebben.
Zo zou boter helpen bij het afvallen, want door de eiwitten en vetten heb je lange tijd een verzadigd gevoel. Daarnaast zou het zorgen voor meer energie (omdat je geen koolhydraten nuttigt en dus geen last hebt van bloedsuikerschommelingen), voor een beter humeur én ontstekingsremmend werken.
En dat allemaal dankzij een paar happen boter per dag.
De werkelijkheid: een blok boter eten is niet aan te raden
Als iets te mooi klinkt om waar te zijn, is dat in 99 procent van de gevallen ook zo.
Een beetje roomboter per dag kan geen kwaad. Het bevat de in vet oplosbare vitamines als A, D en E en geeft een gerecht of een doodgewone boterham die typische romige smaak.
Maar boter bestaat vrijwel volledig uit verzadigd vet. En hoewel vetten belangrijk zijn, geldt dat niet in de hoeveelheden die influencers per dag verorberen. Een blok boter wegtikken als snack is een caloriebom (in 100 gram boter zitten 737 kilocalorieën) zonder vezels en in water oplosbare vitamines als B en C.
In deze rubriek ‘Ongezond verstand’ neemt wetenschapsredacteur Laurien Onderwater gezondheidsclaims onder de loep. Onderwater studeerde biomedische wetenschappen aan de Vrije Universiteit Amsterdam, waar ze haar master behaalde in immunologie en wetenschapscommunicatie.
Bovendien kan veel verzadigd vet het zogeheten LDL-cholesterolgehalte (het ‘slechte’ cholesterol) verhogen, wat het risico op hart- en vaatziekten vergroot. De Hartstichting adviseert daarom om maximaal 10 procent van je dagelijkse calorieën uit verzadigd vet te halen. Concreet betekent dat dat vrouwen maximaal 22 gram en mannen 28 gram verzadigd vet per dag mogen eten.
Dan nog die vermeende ontstekingsremmende werking: die slaat nergens op. Studies wijzen er juist op dat het effect andersom is: plantaardige oliën zouden ontstekingsremmend werken en voor minder leververvetting zorgen.
Maar dan nog blijft het moeilijk te bepalen of een bepaald product in z’n eentje ontstekingsremmend of -bevorderend werkt, zegt voedingswetenschapper Christopher Gardner van het Stanford Prevention Research Center, onderdeel van de Stanford Universiteit.
Kortom, niet één product, maar je hele voedingspatroon bepaalt je gezondheid. En het is belangrijk dat dat gevarieerd en gebalanceerd is. Daarin is best plek voor een beetje boter, met de nadruk op ‘een beetje’.
Oordeel van uw wetenschapsredacteur over pakken roomboter eten:
Heeft u hart en vaten lief, houd het bij een dun laagje boter, dat voorkomt een hoop ongerief.