Geschiedenis Premium Corner

De kogge als levenswerk: het schip dat de zeeën twee eeuwen beheerste

21 juni 2021

De bijna 80-jarige Karel Vlierman schrijft een standaardwerk over een schip dat twee eeuwen de zeeën beheerste.

Een okerkleurige cassette van 10 kilo met zegelopdruk bevat alles wat iemand kan weten over de kogge, het vrachtschip dat in de late Middeleeuwen voer over de Noordzee, Oostzee en Zuiderzee.

Lees verder onder het beeld

Zijaanzicht van een gereconstrueerde Nijkerk-2 kogge met de benamingen van alle constructieonderdelen. Afb. K. Vlierman

Karel Vlierman is dé specialist op de kogge

Alle kennis over dit scheepstype in het hoofd van dé specialist op dit onderwerp, Karel Vlierman (79), voormalig hoofd beheer van de archeologische maritieme collectie van het Rijk, is veiliggesteld in twee dikke Engelstalige boeken van in totaal duizend pagina’s en zeventig technische tekeningen op A1- en A2-formaat. ‘Meer dan twintig jaar ben ik ermee bezig geweest.’

Karel Vlierman, Cogs, small cogs and
boats (SPA Uitgevers)
Gebonden, in cassette, 1.000 pagina’s € 249,50

Lange tijd wisten archeologen en scheepshistorici net zo weinig van de kogge als bijvoorbeeld van de buis, bargie, bark, hulk, kraak en nef. Allemaal laat-middeleeuwse scheepstypen die wel in de historische bronnen voorkomen, maar waarvan precieze omschrijvingen en archeologische vondsten ontbreken.

Aan de hand van stadszegels was van de kogge niet veel meer bekend dan dat hij één zeil had en een verhoging bij de achtersteven. Dat veranderde in 1962, toen bij het Duitse Bremen een vrij ­compleet laat-veertiende-eeuws koggewrak werd ontdekt. Toen kon worden vastgesteld dat de bodem van het schip karveel was gebouwd: de huidplanken lagen glad tegen elkaar aan. ‘Voor enkele na­tio­nalistisch ingestelde Duitse geleerden was de vondst aanleiding om te menen dat de kogge van oorsprong Duits was,’ zegt Vlierman droogjes. ‘En een midden-twaalfde-eeuwse kogge aan de noordkust van Jutland was voor Denen reden om aan te nemen dat het type van oorsprong mogelijk Deens is.’

Laden…

Word abonnee en lees direct verder

Al vanaf 8 euro per maand leest u onbeperkt alle edities en artikelen van EW. Bekijk onze abonnementen.

Verder lezen?

U hebt momenteel geen geldig abonnement. Wilt u onbeperkt alle artikelen en edities van EW blijven lezen? Bekijk dan onze abonnementen.

Bekijk abonnementen

Er ging iets fout

Uw sessie is verlopen

Wilt u opnieuw

Premium Corner

Ingelogde abonnees van EWmagazine kunnen reageren
Bij het plaatsen van een reactie geldt een aantal voorwaarden. Klik hier voor de voorwaarden.

Reacties die anoniem worden geplaatst of met een overduidelijke schuilnaam zullen door de moderator worden verwijderd, evenals reacties die niets met het onderwerp van het artikel te maken hebben. Dit geldt evenzeer voor racistische of antisemitische reacties. De moderator handelt in opdracht van de hoofdredacteur.