Leo Kwarten

Mijn playlist bevat vooral Houthi-songs

03 mei 2021

De oorlogen in het Midden-Oosten hebben behalve veel ellende, ook talloze videoclips voortgebracht. Leo Kwarten scrolt door zijn playlist.

Woest tromgeroffel. Vanaf een heuveltop openen Houthi-strijders het vuur op een naderende Saudische tank. Als de tank rechtsomkeert maakt, steken ze hun vuisten in triomf in de lucht. Ze lachen met tanden die groen zijn van de qat.

Leo Kwarten (1957) is arabist en antropoloog. Als zelfstandig gevestigd adviseur werkt hij voor bedrijven die opereren in het Midden-Oosten. Daarnaast publiceert hij over politiek en religie in de regio.

Een mannenkoor zingt: ‘Vertel de emir van Dubai en de koningen van Riyad / dat ze met uitsterven worden bedreigd / en dat we echt geen rekenmachine nodig hebben om te tellen hoeveel er van hen overblijven.’ Intussen gaan Saudische legervoertuigen in vlammen op en worden vluchtende vijanden beschimpt. En marcheren de qatkauwers met bolle wangen een zekere overwinning tegemoet.

Zelfs Al-Nusra kon niet achterblijven

Deze videoclip is er een van de talloze die de oorlogen in het Midden-Oosten hebben voortgebracht. De opstanden in Jemen, Syrië, Irak en Libië inspireerden een waar leger van zangers en rappers die liedjes schreven waarin de vijand belachelijk wordt gemaakt, de eindzege beloofd, de martelaren geëerd en de strijders moed ingezongen.

Het werd zo’n hype dat zelfs Jabhat Al-Nusra in Syrië, dat wars is van elke frivoliteit en zelfs muziekinstrumenten verbiedt, niet achterbleef en zich ineens verloor in hiphopsessies met swingende jihadisten die zingen: ‘Hé Assad, schijterd, waar blijf je nou?’

Een van de pioniers van dit nieuwe genre was Ibrahim Qashoush. In zijn geboortestad Hama bracht hij aan het begin van de Syrische revolutie tienduizenden op de been met zijn Yalla Irhal Ya Bashar: Wegwezen Bashar / Je bent een leugenaar / Loop naar de hel met je mooie woorden / De vrijheid staat aan de poort. Hoewel zijn rapteksten de muur van de angst afbraken, liep het met Qashoush zelf niet goed af. Hij werd kort daarop vermoord teruggevonden met een uitgerukt strottenhoofd. Maar hij kreeg postuum veel navolging, zelfs onder loyalisten van het Syrische regime die Qashoush’ stijl jatten, maar de woorden aanpasten: ‘Wij zijn jouw mannen, Bashar!’

Uw cookieinstellingen laten het tonen van deze content niet toe. De volgende cookies zijn nodig: marketing. Wijzig uw instellingen om deze content te zien.

Zwermen vogels die hardgebakken klei op het invasieleger lieten vallen

Sommige teksten zijn bombastisch als in Karolingische ridderromans: ‘Kom, vernietig met ons het hol van de kwaadaardige slangen.’ Andere zijn humoristisch en creatief, ondanks de soms nare beelden die in de videoclips worden getoond.

Noem het beroepsdeformatie, maar mijn playlist bevat vooral Houthi-songs. Neem deze. Terwijl Qahir-raketten in stelling worden gebracht om naar Riyad te worden afgeschoten, klinkt het opzwepende ritme van een gelikte Jemenitische schlager: Qahir is tevoorschijn gekomen / de doelwitten komen nu snel in zicht / als zwermen Ababil-vogels / en jullie olifant staat machteloos.

We herkennen hier soera 105: ‘De olifant’. De Koran verwijst daarin naar het jaar 552, toen de Ethiopische koning Abrabah optrok naar Mekka om de Kaäba te vernietigen. In zijn leger deden oorlogsolifanten dienst, wat een onbekend fenomeen was in Arabië. Maar God zond zwermen vogels die hardgebakken klei op het invasieleger lieten vallen. Dat zag er na afloop uit als ‘aangevreten halmen’. De olifant staat voor de Arabische coalitie die Jemen sinds 2015 bestookt met de modernste wapens. De vogels zijn de raketten en drones die de Houthi’s als vergelding naar Saudi-Arabië sturen. Ofwel, God staat aan ónze kant.

De muziek van IS blijft wat mechanisch

Ook de componisten van IS lieten zich niet onbetuigd. De anashid die de gruwelijke executievideo’s begeleiden, worden à cappella gezongen vanwege het taboe op muziekinstrumenten. Soms wordt dat omzeild door zwaardgekletter of explosiegeraas in het gezang te mixen. Toch blijft de muziek van IS wat mechanisch. Ook de komst naar het kalifaat van de bekeerde Duitse rapper Deso Dogg bracht weinig leven in de brouwerij. Wie zijn Ich und mein Baby kent, moet concluderen dat Deso’s rapversie van de IS-kraker Qariba Qariban (Feinde Allahs, wir wollen dein Blut / Es schmeckt so wunderbar) het gewoon niet heeft.

Krijgsliederen worden ook ingezet als munitie op het slagveld. De Koerdische vrouwen die in Syrië en Irak tegen IS vochten, daagden hun tegenstanders uit door via luidsprekers patriottische liedjes te zingen: Heroïsche vrouwen en mannen / verdedigen het vaderland / zonder angst voor die barbaarse honden / we zullen ze wegvagen van de grond van onze voorouders. De vrouwen wisten heel goed dat de jihadisten gingen steigeren van vrouwenstemmen, en ook dat ze er stiekem een beetje bang voor waren. Hun gezang werd door de IS’ers steevast beantwoord met een salvo van mortiergranaten.

Poëtische oprispingen in het Syrische achtuurjournaal

De oorlog in Syrië gaf ook een impuls aan de literaire carrière van Suhail Al-Hassan, alias Tijger. Hij is de commandant van een van Assads beruchtste brigades. Tussen het vechten en folteren door, blijkt Suhail – marmeren kop, getrimde baard – een bevlogen dichter: Mijn hart is als een rots / Mijn geest is kalm als de zee / Maar niemand vergeet dat als het vloed wordt, de zee alles verzwelgt. Voor de veldslag begint, richt hij zich tot zijn vijanden in strofes vol melancholiek: Jullie kunnen nu nog weggaan / Toe, laat me jullie niet vernietigen. Tijgers poëtische oprispingen halen zelfs het Syrische Achtuurjournaal.

Vooruit, nog éen Houthi-lied van mijn playlist dan. De tekst is in het Jemenitisch Arabisch en gericht aan de Saudische koning: De mannen verzamelen zich voor een ontmoeting waar ze naar verlangen / Ze hebben zich met hun uitrusting omgord en hun paarden bestegen / Zeg Salman dat hij niet van ons kan vluchten / Al gaat hij in de buik van de aarde zitten, we krijgen hem / Gericht op de vijand zingt mijn geweer zijn gedichten.

Wallahi, dit niveau gaat Tijger toch echt niet bereiken hoor.

Uw cookieinstellingen laten het tonen van deze content niet toe. De volgende cookies zijn nodig: marketing. Wijzig uw instellingen om deze content te zien.

Ingelogde abonnees van EWmagazine kunnen reageren
Bij het plaatsen van een reactie geldt een aantal voorwaarden. Klik hier voor de voorwaarden.

Reacties die anoniem worden geplaatst of met een overduidelijke schuilnaam zullen door de moderator worden verwijderd, evenals reacties die niets met het onderwerp van het artikel te maken hebben. Dit geldt evenzeer voor racistische of antisemitische reacties. De moderator handelt in opdracht van de hoofdredacteur.